وجود اعتبارى كند ؛ هيچ كارى نكرده « وُجُودُكَ ذَنبٌ لا يُقاس به ذنبٌ » « 1 » و اين معنى صريح جميع آيات و ادعيه است :
آياتى چند در احاطهء خداى تعالى به اشياء
أَلا إِنَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ مُحِيطٌ
« 2 » ،
أَنَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ
« 3 » ،
هُوَ الْأَوَّلُ وَ الْآخِرُ وَ الظَّاهِرُ وَ الْباطِنُ
« 4 » ،
اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
« 5 » ،
ذلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ وَ أَنَّ ما يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ الْباطِلُ
« 6 » . وَ بِعزَّتِكَ الَّتِى لَا يَقُومُ لَهَا شَىءٌ ، وَ بِنُورِ وَجْهِكَ الَّذِى أضَاءَ لَهُ كُلُّ شَىءٍ ، وَ بِوَجْهِكَ البَاقِى بَعْدَ فَنَاءِ كُلِّ شَىءٍ ، وَ بِأسْمَائِكَ الَّتى مَلَاتَ أرْكانَ كُلِّ شَىءٍ « 7 » يَا نُورَ الانْوَار « 8 »
هامش
( 1 ) در ج 1 « ريحانة الأدب » ص 433 در شرح حال « جنيد » اين شعر را از زبان كنيزكى در زمان جُنيد بيان كرده است ، گويد :
كلمات جُنيد كه در عرفان و اصول طريقت گفته مشهور و در كتب مربوطه مدوّن مىباشد . از آن جمله گويد :
از هيچ چيز مانند اين ابيات كه كنيزكى در خانهاى بدان « تَغَنّى » مىكرده منتفع نشدم: إذا قُلْتُ أَهْدَى الْهِجْرُ لي حُلَلَ الْبِلى * تَقولينَ لَوْ لَا الْهِجْرُ لَمْ يَطِبِ الْحُب
وَ إنْ قُلْتُ هذَا الْقَلْبُ أحَرَقَهُ الْهَوى * تَقولى بِنيرانِ الْهَوى شَرُفَ الْقَلْبُ
وَ إنْ قُلْتُ مَا أَذْنَبْتُ ؟ قالَتْ مُجيبَةً * وُجودُكَ ذَنْبٌ لا يُقاسُ بِهِ ذَنْبٌپس از شنيدن آنها صيحهاى زده بيهوش افتادم صاحب خانه آمده و از حال من استفسار نمود گفتم : همانا اين حال من در اثر آن ابيات كنيزك مىباشد ، آن كنيزك را به من بخشيد من هم قبول كرده و آزادش كردم
( 2 ) . بعضى از آيه 54 ، از سورهء 41 : فصّلت .
( 3 ) بعضى از آيه 53 ، از سورهء 41 : فصلّت :أَ وَ لَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ .( 4 ) بعضى از آيه 3 ، از سورهء 57 : حديد .
( 5 ) بعضى از آيه 35 ، از سورهء 24 : نور .
( 6 ) بعضى از آيه 30 ، از سورهء 31 : لقمان .
( 7 ) فقراتى از صدر دعاى كميل .
( 8 ) يكى از فقرات دعاى منسوب به أمير المؤمنين عليه السّلام است ، كه حاج مولى جعفر كبوتر آهنگى آن را شرح كرده ، و در كتاب كوچك بغلى به طبع رسيده است . اللهمّ اجعل فى قلبى نوراً و فى سمعى نوراً و فى بصرى نوراً و فى لسانى نوراً و فى يدىّ نوراً و فى رجْلَى نوراً و فى جميع جوارحى نوراً ، يا نُور الانوار .
و در ضمن دعاى جوشن كبير وارد شده است : يا نور النّور ، يا مُنَوَّر النّور ، يا خالق النّور ، يا مُدَبِّر النُّور ، يا مقدّر النّور ، يا نورَ كلّ نور ، يا نوراً قبلَ كلّ نور ، يا نوراً بعد كلّ نور ، يا نوراً فوق كلّ نور ، يا نوراً ليس كمثله نور . ( فقرهء 47 ، از اين دعاى شريف ) .