باشند يا كودك ؛ عذر آنها مقبول است و اميد است مورد عفو و غفران خداى خود واقع گردند ؛ و البتّه خداوند پوشاننده و آمرزنده است .
إِلَّا الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجالِ وَ النِّساءِ وَ الْوِلْدانِ لا يَسْتَطِيعُونَ حِيلَةً وَ لا يَهْتَدُونَ سَبِيلًا * فَأُولئِكَ عَسَى اللَّهُ أَنْ يَعْفُوَ عَنْهُمْ وَ كانَ اللَّهُ عَفُوًّا غَفُوراً
. « 1 »
مگر مردمان مستضعفى كه واقعاً قوّهء ادراك ندارند ، نمىدانند كجا بروند يا نمىتوانند بروند و از تحت سيطرهء پدر و مادر سرپيچى كنند ؛ از تحت تعليم استاد و سير محيط و قواى حاكمه قدرت تخلّف ندارند . يا زنانى و اطفالى هستند در تحت تسلّط شوهرها و مربّيان ، هر چه آنها بخواهند به اينها مىآموزند ، و اينان آنقدر عقل و درايت ندارند كه صحيح را از ناصحيح تشخيص دهند و از زير بار تقليدِ غلط شانه خالى كنند ؛ چون احتمال نادرستى روش خود را نمىدهند تا در صدد رفع آن برآمده و بدنبال راه درست بگردند .
اين افراد در منطق قرآن مستضعفند و اميد است مورد عفو و آمرزش خدا واقع شده و از گناهان آنها - چنانچه بر خلاف عقل نباشد و از قبيل ظلم و ستم و جنايات و خيانتهائى كه به غير كردهاند نباشد - صرف نظر شود . و البتّه خداوند بسيار عفو كننده و آمرزنده مىباشد .
اينها كسانى هستند كه خود قدرت تفحّص در دين حقّ را ندارند . و از مطالعهء كتب حقّه چيزى دستگيرشان نمىشود ، و با علماى ربّانى و صافى ضمير ، و پارسايان واقعى و از هواى نفس
هامش
( 1 ) آيه 98 و 99 ، از سورهء 4 : النّسآء