اگر صورت شيطان است ، بسوى عالَم شيطان ؛ و اگر صورت حيوان است ، بسوى آن عالم رهسپار خواهد گرديد ؛ و اسمش و رسمش و نام و نشانش و موجوديّت و فعليّتش در مقام انسان و در عالم انسان ، ضايع و گم و باطل خواهد شد .
وَ ما ظَلَمَهُمُ اللَّهُ وَ لكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ
. « 1 »
و در سورهء آل عمران بدين عبارت است :
وَ ما ظَلَمَهُمُ اللَّهُ وَ لكِنْ أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ
. « 2 »
« خداوند به ايشان ستم روا نميدارد و ليكن خود ايشانند كه بر خود ستم مىكنند . »
ذلِكَ بِما قَدَّمَتْ أَيْدِيكُمْ وَ أَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ
. « 3 »
« و به آنها چنين خطاب مىشود كه اين نتائج منفيّه و جهنّم افروخته و تغيير صورت انسانيّه به صورت إبليس و حيوان ، به علّت همان رفتار زشت و كردار ناپسندى بود كه شما با خود فرستاديد ؛ و البتّه خداوند نسبت به بندگان خود هيچگونه ستمى نخواهد نمود . »
تكلّم با مردگان با صور برزخى آنان بوده است
در بسيارى از روايات كه در تكلّم با افرادى بعد از مرگشان سخن به ميان مىآيد ، چه خود ائمّهء اطهار عليهم السّلام آنان را ديده و با آنها سخن گفتهاند و چه به ديگران نيز نماياندهاند و چه افراد ديگرى
هامش
( 1 ) ذيل آيه 33 ، از سورهء 16 : النّحل
( 2 ) ذيل آيه 117 ، از سورهء 3 : ءَال عمران
( 3 ) آيه 182 ، از سورهء 3 : ءَال عمران ؛ و آيه 51 ، از سورهء 8 : الانفال