مقوله هستند . « 1 »
گفتارهائى كه فرشتگان با شخص متوفّى دارند در حال مردن و در حال تشييع و تكفين و تغسيل و دفن و در شب اوّل قبر و در طول برزخ ، همه با روح ملكوتى آن متوفّى است ؛ و بنابراين ديگران كه چشمشان به ملكوت باز نشده است از آن خبرى ندارند و آن گفت و شنودها را ادراك نمىكنند .
داستان مرحوم سيّد جمال الدّين گلپايگانى در وادى السّلام نجف
مرحوم جمالُ الحقّ و آيه الله العظمى آقا سيّد جمال الدّين گلپايگانى رحمةُ الله عليه كه يكى از اساتيد ما در علم اخلاق بود ، ميفرمود : روزى براى زيارت اهل قبور در نجف اشرف به وادى السّلام رفتم ، هوا بسيار گرم بود . پس از اداى فريضهء ظهر بود . از شدّت گرما در ميان وادى در زير يك چهار طاقى نشستم ؛ آنجا سايه بود . ( مرحوم آقا سيّد جمال الدّين بسيار به وادى السّلام ميرفت و مىنشست و معطّل ميشد ، و ما چنين مىپنداشتيم كه او با ارواح طيّبه سر و كارى دارد ، و ردّ و بدلهائى بين آنان بوقوع مىپيوندد . )
فرمود : همين كه نشستم و شَطَب ( چپق كوچك ) را روشن كردم كه قدرى استراحت كنم ، ديدم دستهاى از ارواح آمدند بسوى من به بدترين وضعى ، لباسهاى پاره و كثيف و آلوده ؛ و التماس داشتند كه آقا بيا و به فرياد ما برس و ما را شفاعت كن !
اين ارواح متعلّق به قبورى بودند كه من در ميان آن قبور نشسته بودم و همه از شيوخ و بزرگان عرب بودند و در دنيا داراى نخوت و
هامش
( 1 ) « معانى الاخبار » ص 289