بَيْنَهُمْ وَ بَيْنَ أَنْ تَأْخُذَهُمُ الْمَلَئِكَةُ بِمَقَامِعِ الْحَدِيدِ إلَّا أَنْ أُعْرِضَ بِوَجْهِى هَكَذَا عَنْهُمْ . « 1 »
« از رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم روايت شده است كه : در جنگ بدر چون مشركين مغلوب و كشته شدند و كشتگان را در چاه بدر انداختند ، حضرت بر دهانهء چاه ايستاده و به كشتگان خطاب كردند : شما چه بد همسايگان و همجوارانى براى رسول خدا بوديد ؛ او را از منزلش كه در مكّه بود خارج كرديد و طرد نموديد ، و سپس همه با هم اجتماع نموده و با او محاربه و جنگ نموديد ؛ پس حقّاً آنچه را كه خدا به من وعده داده است ديدم كه حقّ است .
عمر گفت : اى رسول خدا ! خطاب شما با سرهائى كه روح از
هامش
( 1 ) « بحار الانوار » طبع آخوندى ، ج 6 ، ص 254 و 255 ؛ و در پاورقى گويد : در « شرح عقائد » بعد از قول رسول خدا ، فَقَدْ وَجَدْتُ ما وَعَدَنى رَبّى حَقّاً ، آورده است كه آن حضرت فرمود : فَهَلْ وَجَدْتُمْ ما وَعَدَكُمْ رَبُّكُمْ حَقّاً ؟ « آيا شما هم آنچه را كه خدا شما را از آن برحذر داشت و بيم كرد يافتيد ؟ »
نظير اين حديث را غزالى در « إحيآء العلوم » در باب ما يَلقاهُ الميِّتُ فى القبرِ إلى نَفخَةِ الصّور ، ج 4 ، ص 422 و 423 آورده است :
وَ لَمّا قُتِلَ صَناديدُ قُرَيْشٍ يَوْمَ بَدْرٍ ناداهُمْ رَسولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ [ وَ ءَالِهِ ] وَ سَلَّمَ ، فَقالَ : يا فُلانُ يا فُلانُ يا فُلانُ ! قَد وَجَدْتُ ما وَعَدَنى رَبّى حَقّاً ، فَهَلْ وَجَدْتُمْ ما وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقّاً ؟ فَقيلَ : يا رَسولَ اللهِ ! أ تُناديهِمْ وَ هُمْ أمْواتٌ ؟ ! فَقالَ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ [ وَ ءَالِهِ ] وَ سَلَّمَ : وَ الَّذى نَفْسى بِيَدِهِ إنَّهُمْ لَاسْمَعُ لِهَذا الْكَلامِ مِنْكُمْ إلّا أنَّهُمْ لا يَقْدِرونَ عَلَى الْجَوابِ .
و عراقى ، مستخرِج احاديث « الإحيآء » در پاورقى گويد : اين حديث را مُسْلِم از عمر بن الخطّاب روايت كرده است .