دَخَلَ الْحَارِثُ الْهَمْدَانِىُّ « 1 » عَلَى أَمِيرِ الْمُؤْمِنِي عَلَيْهِ السَّلَامُ فِى
هامش
( 1 ) آيه الله سيّد حسن صدر در كتاب « تأسيس الشّيعة لعلوم الإسلام » ص 282 ، دربارهء حارث چنين آورده است :
و از مصنّفين طبقهء اوّل ائمّهء علم حديثِ شيعه حرث بن عبد الله أعْوَر هَمْدانى ( به سكون ميم ) حُواتى ( با ضمّهء حاء مهمله و تاء دو نقطهء فوقانى ) كوفى أبوزُهَيْر از اصحاب أمير المؤمنين عليه السّلام است . داراى كتابى است كه در آن از مسائلى كه أمير المؤمنين عليه السّلام به يهودى خبر داده است روايت كرده ، و چنان كه در « فهرست » شيخ أبو جعفر طوسى است : آن مسائل را عَمْرو بن أبى مقدام از أبو إسحق سبيعى از حرث هَمْدانى از أمير المؤمنين روايت كرده است .
ابن حَجَر در « تقريب » پس از آنكه گفته است وى از اصحاب أمير المؤمنين عليه السّلام است ، گفته است : او را شَعْبى در روايتش تكذيب كرده است . و او رافضى ناميده شده و در حديثش ضعف وجود دارد . و در نزدِ نسائى غير از دو حديث ندارد . وى در خلافت ابن زُبَيْر از دنيا رفت - انتهى . »
و در ص 357 از همين كتاب دربارهء متكلّمين از شيعه ، از جملهء آنها حارث را شمرده است ؛ چنان كه گويد :
« و منهم الحارث الاعور الهَمْدانىّ ، هو ابن عبد الله الحوتىّ ( با ضمّهء مهمله و دو نقطهء فوقانى ؛ « حوت » بَطنى است از قبيلهء همْدان در يمن ) الكوفى أبو زهير صاحب علىّ عليه السّلام . علم اصول دين و فروع دين را از أمير المؤمنين عليه السّلام آموخت و از يكسره دلدادگان و بى پرده سخنگويان در محبّت او بود . ابن حجر در « تقريب » گويد : شَعْبى او را در آراء و افكارش تكذيب كرده است . و او رَمىِ به رَفض شده ، و در حديثش ضعف است . و نسائى غير از دو حديث از او نقل نكرده است . او در خلافت ابن زبير از دنيا رفت - انتهى .
أبو عَمْرو بن عبد الْبَرّ گويد : و من چنين مىدانم كه : شعْبى در گفتارش كه حرث همدانى را احدى از كذّابين خوانده است ، عذاب خواهد شد .