آيا نمىبينى كه اگر مردى جلوى در قصر پادشاه بيايد و بگويد : خودت را بر من عرضه كن تا خوب تو را تفتيش كنم و به نهايت شناسا گردم و گرنه من گفتارت را گوش نمىكنم ، اين مرد خود را در معرض عقوبت افكنده است ؟ همچنين اگر گويندهاى به خالق سبحان بگويد : من اقرار به تو نمىآورم تا به كُنْه ذات تو محيط شوم ، خودش را در معرض غضب او قرار داده است .
مظفّر گويد : و بر اين نهج از بيان بديع و برهان ساطع ، امام صادق عليه السلام دروسش را بر مُفَضَّل القا فرمود و در پايان سخنش گفت : يَا مُفَضَّلُ ! خُذْ مَا آتَيْتُكَ وَ كُنْ مِنَ الشَّاكِرِينَ ، وَ لآلائِهِ مِنَ الْحَامِدِينَ ، وَ لِاوْلِيَائِهِ مِنَ الْمُطِيعِينَ .
« زيرا كه من براى تو مقدار قليلى از كثير ، و جزئى از كلّ را از برهان بر خلقت ، و شواهد بر صواب تدبير و درستى تعمّد در آفرينش ذكر نمودم ! در آن تدبّر كن ! تفكّر كن ! اعتبار بگير » !
پايان گفتگوى امام صادق عليه السلام با مفضل
مفضّل مىگويد : من از نزد مولايم بازگشتم با چيزى كه احدى با مثل آن باز نگشته بود . « 1 »
مظفّر گويد : همانطور كه مفضّل اين حكمتهاى جليله و اسرار عظيمه را مغتنم شمرد سزاوار است ارباب معارف نيز مغتنم بشمارند . حضرت امام ابو عبد الله عليه السلام از حكمتهاى اسرار و از اسرار حكمتها به طورى ايضاح فرموده است كه دانستن آنها بر بسيارى پنهان بوده است و فهمشان بر مردم صعب و مشكل .
و اين دروس همانطور كه دلالت مىنمايد ما را بر خالق حكيم در صنايع و مخلوقاتش ، ايضاً ما را ارشاد مىكند به احاطهء حضرت امام صادق عليه السلام به فلسفهء
هامش
( 1 ) در تعليقه گويد : اين توحيد كه به توحيد مفضّل معروف است بارهاى عديده به طبع رسيده است و آن را در « بحار الانوار » ج 2 از طبع كمپانى ص 17 تا ص 47 روايت كرده است . و طبعهاى آن همگى از أغلاط مطبعهاى خالى نبود . و ما نقل خود را بعد از تدبّر و تطبيق با صحيحترين طبع كه در مطبعهء حيدريه در سال 1369 ه به طبع رسيده است قرار داديم . و شواهد نسبت اين توحيد به امام صادق عليه السلام بسيار است و اينجا محل ذكر آن نمىباشد .