و مىفرمايد : الْعِلْمُ الَّذِى لَا يُعْمَلُ بِهِ كَالْكَنْزِ الَّذِى لَا يُنْفَقُ مِنْهُ ؛ أتْعَبَ نَفْسَهُ فِى جَمْعِهِ وَ لَمْ يَصِلْ إلَى نَفْعِهِ « 1 » .
« علمى كه بدان عمل نگردد همچون گنجى است كه از آن بهره نگيرند . انسان خود را در گردآورى آن به رنج و مشقّت افكنده است و به ثمرهاش دست نيافته است . »
و مىفرمايد : مَثَلُ الَّذِى يَعْلَمُ الْخَيْرَ وَ لَا يَعْمَلُ بِهِ مَثَلُ السِّرَاجِ يُضِىءُ لِلنَّاسِ وَ يُحْرِقُ نَفْسَهُ « 2 » .
« مثل آن كس كه خوبى را مىداند و بدان عمل نمىكند مثل چراغ است كه براى مردم نور مىدهد ولى خودش را مىسوزاند . »
و مىفرمايد : إنَّ الْعَالِمَ إذَا لَمْ يَعْمَلْ بِعِلْمِهِ زَلَّتْ مَوْعِظَتُهُ عَنِ الْقُلُوبِ كَمَا يَزِلُّ الْمَطَرُ عَنِ الصَّفَا « 3 » .
« عالمى كه به علمش عمل ننمايد موعظهء وى از دلهاى مردمان لغزش مىكند و فرو مىريزد همچون باران كه چون بر سنگ صيقلى سخت فرو ريزد از آن لغزش مىكند و مىريزد . »
امام جعفر صادق عليه السلام دستور مىدهد تا آنچه را كه تعلّم مىكنند محفوظ دارند و بنويسند ، و لهذا مىفرمايد : اكْتُبُوا فَإنَّكُمْ لَا تَحْفَظُونَ حَتَّى تَكْتُبُوا ! « 4 »
« بنويسيد ! زيرا شما علومتان را نمىتوانيد حفظ كنيد مگر زمانى كه آن را بنويسيد ! »
و در اين امر مهمّ به مُفَضَّل بن عُمَر مىفرمايد : اكْتُبْ وَ بُثَّ عِلْمَكَ فِى إخْوَانِكَ فَإنْ مِتَّ فَوَرِّثْ كُتُبَكَ بَنِيكَ فَإنَّهُ يَأتِى زَمَانُ هَرْجٍ مَا يَأنَسُونَ فِيهِ إلّا بِكُتُبِهِمْ « 5 » .
« علومت را بنويس و آن را در ميان برادرانت پخش كن ، و هنگام مرگ كتب خود
هامش
( 1 ) « بحار الانوار » ج 2 ص 37 تا ص 39 .
( 2 ) « بحار الانوار » ج 2 ص 37 تا ص 39 .
( 3 ) « بحار الانوار » ج 2 ص 37 تا ص 39 .
( 4 ) « اصول كافى » ج 1 ص 52 حديث نهم و يازدهم .
( 5 ) « اصول كافى » ج 1 ص 52 حديث نهم و يازدهم .