سيره و سَريره با وى مخالف بودند ، لعن نمود .
پيوسته مواعظ و ارشادات إمام ، قبل از تعاليم و دروس بيان مىشد ، و يا در ضمن خود دروس صورت مىگرفت .
تعاليم امام صادق عليه السلام براى شاگردش
تعاليم امام صادق عليه السلام براى تلامذهاش :
مواعظ و نصايح إمام در موضوعات مختلفه و از جهات متعدّده بسيار مىباشد و ليكن ما در اينجا به آنچه كه اختصاص به طُلَّاب علوم دارد اكتفا مىنمائيم :
عَمرو بن أبى المِقْدام « 1 » گفت : در نخستين مرتبهاى كه من بر حضرت أبوعبد الله عليه السلام وارد شدم ، فرمود : تَعَلَّمُوا الصِّدْقَ قَبْلَ الْحَدِيثِ ! « 2 » « پيشتر از آنكه علم حديث را فراگيريد ، صدق و راستى را فراگيريد ! »
واقعاً چقدر اين نصيحت ، نصيحت گرانقدرى است ! امام لا زال و به طور مستمرّ به هر كس از محبّان و دوستان و مواليانش كه بر وى داخل مىشدند ، وصيّت و سفارش به « صِدْق و أدَاءِ أمَانت » مىكرد ، و اين امرى تعجّبآور نيست چون سعادت انسان در اين حيات دنيا ، و وفور مال و جاه ، و اطمينان مردم به او ، و رضايت به او براى حكومت در ميان مردم منوط به اين دو امر مىباشد .
و اما ارشاد امام به طلب علم چقدر با تعبيرات مختلفه ، بسيار است !
گاهى مىفرمايد : لَسْتُ احِبُّ أنْ أرَى الشَّابَّ مِنْكُمْ إلَّا غَادِياً فِى حَالَيْنِ ، إمَّا عَالِماً أوْ مُتَعَلِّماً . فَإنْ لَمْ يَفْعَلْ فَرَّطَ ، وَ إنْ فَرَّطَ ضَيَّعَ ، وَ إنْ ضَيَّعَ أثِم « 3 » .
« من آنچنان نمىباشم كه دوست داشته باشم جوان شما را بنگرم مگر آنكه چاشتگاهان يا مردى عالم بوده باشد و يا متعلّم ! پس اگر اين طور نباشد كوتاهى كرده است ، و اگر كوتاهى كند خود را ضايع نموده است ، و اگر خود را ضايع كند گناه
هامش
( 1 ) وى از ثِقات مشاهير رجال امام صادق عليه السلام است .
( 2 ) « اصول كافى » ، باب الصِّدق و أداء الامانة .
( 3 ) « مجالس » شيخ صدوق رحمه الله ، مجلس يازدهم .