معنى قليل است . و آيه از لحاظ نظر به مُفاد خودش مانند مَثَل عامّى است كه زده شده است براى ترتّب اعمال صالحه و آثار حسنه بر ذوات طيّبهء كريمه ، همانند خلاف آن بر ذوات خبيثهء كريهه به همان گونه كه در كلام خداوند گذشت :
كَما بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ
« 1 »
و ليكن اگر آن را با آيه سابقه ضميمه نمائيم نتيجه مىدهد كه : مردم اگرچه در قبول رحمت متفاوت هستند ، امّا تفاوت از ناحيهء ايشان است ، و رحمت إلهيّه به طور عموم و اطلاق همه را فرا گرفته است .
حضرت علّامه در بحث روائى ذكر نمودهاند :
و در « كافى » با اسناد خود از مُيسر از حضرت امام ابو جعفر محمّد الباقر عليه السلام روايت است كه : من از امام از تفسير اين قول خدا عزّ و جلّ سؤال كردم :
وَ لا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ بَعْدَ إِصْلاحِها
« 2 » « و در زمين پس از آبادانى و اصلاحش فساد و تباهى مكنيد . » حضرت فرمود : يَا مَيْسَرُ إنَّ الارْضَ كَانَتْ فَاسِدَةً فَأحْيَاهَا اللهُ عَزّ وَ جَلَّ بَنَبِيِّهِ ،
وَ لا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ بَعْدَ إِصْلاحِها .
« اى ميسر ! حَقّاً و تحقيقاً زمين فاسد بود ، پس خداى عزّ و جلّ آن را به پيامبرش زنده گردانيد ، و شما اين زمين را بعد از اصلاحش به فساد نياوريد ! »
و اين حديث را عيّاشى در تفسيرش از ميسر از امام ابو عبد الله عليه السلام روايت نموده است .
و در تفسير « الدُّرُّ المَنْثور » ، آورده است كه : احمد و بخارى و مسلم و نَسائى از ابوموسى تخريج حديث كردهاند كه او گفت : رسول اكرم صلّى الله عليه و آله و سلم فرمودند :
مَثَلُ مَا بَعَثَنِىَ اللهُ بِهِ مِنَ الْهُدَى وَ الْعِلْمِ كَمَثَلِ الْغَيْثِ الْكَثِيرِ أصَابَ أرْضاً فَكَانَتْ مِنْهَا بَقِيَّةٌ فَبَلَّتِ الْمَاءَ فَأنْبَتَتِ الْكَلَاءَ وَ الْعُشْبَ الْكَثِيرَ . وَ كَانَتْ مِنْهَا أجَادِبُ أمْسَكَتِ الْمَاءَ
هامش
( 1 ) آيه 29 از سورهء 7 : أعراف :وَ ادْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ كَما بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ .( 2 ) آيه 56 از سورهء 7 : اعراف .