ترخيص ندهد . داود نامهء منصور را به نزد حضرت فرستاد و گفت : فردا آمادهء مسافرت شو و تأخير مينداز !
تا آخر روايت كه سوگند دادن حضرت آن مرد قرشى از بنى مخزوم را به همان طريقى كه در روايات أخير ديديم نقل كرده است . « 1 »
علل احضارهاى بىجهت منصور ، آن حضرت را
بايد دانست : سفرهاى عديدهاى كه دوانيقى حضرت امام صادق عليه السّلام را از مدينه به رَبذَه يا كوفه ، و يا حِيره و يا بغداد احضار كرده است انحصار به مواردى كه قبلًا ذكر شد ندارد ، بلكه مرّات عديدهاى بدون هيچ مستندى طلب مىكرده است . « 2 » و علَّت آن اين بود كه : منصور خود را داراى شخصيّت علمى مىديد ، و براى خود مقام فقه و اجتهاد قائل بود . و طبعاً با آن نفس خبيث و روحيّهء حسادت خيز نمىتوانست تحمّل شخصيّت برجستهء علمى و تقوائى و عرفانى را در مقابل خود بنمايد ، گرچه آن شخصيّت هيچ گناهى ندارد ، و أبداً و أبداً نه به منصور ، و نه به دربار وى ، و نه به رياست او ديده نمىدوزد ، و نخواهد دوخت . اما خود وجود آن
هامش
( 1 ) « مُهَج الدّعوات » ، ص 198 و « بحار الأنوار » ، ج 47 ص 200 و ص 201 .
( 2 ) آية الله شيخ محمّد حسين مظفر در كتاب « الامام الصّادق » طبع چهارم ، جامعة المدرّسين قم ، در ج 1 ص 94 گويد : ميان ولايت منصور و وفات امام جعفر صادق عليه السّلام دوازده سال فاصله شد . و با آنكه بين آن دو نفر از جهت مكان ، بسيار فاصله بود ، حضرت در حجاز و منصور در عراق بود معذلك حضرت أبداً آرامش و راحت نداشتند ، و پيوسته همانطور كه بدون فاصله و مرتباً شخص محب براى محبوبش هديه مىفرستد منصور براى امام آزار و تهمت و رنج سفر و ممنوعيت را هديه مىفرستاد . على بن طاووس ابو القاسم رضى الدّين - طاب ثراه - در كتاب « مهج الدَّعوات » در باب دعاهاى امام صادق عليه السلام آورده است كه : هفت بار منصور امام را طلب كرد بعضى در مدينه و رَبَذه در وقت حج منصور ، و بعضى احضار ايشان را به كوفه ، و بعضى به بغداد . و بدون استثناء هرگاه وى را حاضر مىنمود قصد كشتن او را داشت . اينها تازه غير از اهانت و زشتى گفتار و إسائهء ادبى بود كه به حضرت مىكرد و در تعليقه گويد : منصور در ايام حيات حضرت سه بار حج كرد : سنهء 140 و سنهء 144 و سنهء 147 و بعد از شهادت حضرت دو بار حج كرد : سنهء 152 و سنهء 158 كه در اين سفر حج را تمام ننموده و به درك أسفل وارد گرديد . به « تاريخ يعقوبى » 3 / 122 طبع نجف مراجعه كن . و آنچه براى من مكشوف مىباشد آن است كه منصور در هر سه بار از اين سفرهاى خود امر به جلب امام صادق نموده است .