نظريهء احمد امين دربارهء تشيع
آرى چون در نزد احمد امين دين صحيح و اسلام درست ، همان اسلام انتخابى و خلفاى اريكهء جور و طغيان ، و عرش اعتساف و عُدوان مىباشد ، و اسلام درست را آن منهج مىشمارد ، لا جرم بايد به ذهاب حضرت امام صادق عليه السّلام به دين اصيل و شريعت مرسله ، صبغهء خاصّه و رنگ اضافى بيفزايد . و اين مذهب را شاخهء جدا از اصل اسلام با خصوصيّت خود به شمار آورد .
ولى حق مطلب اين طور نيست . فرق ميان گفتار ما و گفتار وى از زمين تا آسمان
هامش
مىنمايد . در ص 215 مىگويد : و قال الرّضا : النَّاس عبيدٌ لنا فى الطّاعة مُوالٍ لنا فى الدّين . فليبلّغ الشّاهد الغائب ( از ص 88 « اصول كافى » طبع سنهء 1281 ) . و نيز احمد امين در كتاب « ظهر الاسلام » ج 4 از ص 109 تا ص 145 دربارهء شيعه و فرق شيعه همچون اسمعيليّه و قرامطه و زيديّه و اماميّه بحث كرده است و در ص 115 پس از تبجيل و تكريمى از حضرت امام صادق عليه السّلام و بعضى از سخنانشان گويد : و ما كه گفتيم : او معنى ايمان را به رنگ خاصّى ملوّن كرده است براى آن است كه در بعضى از روايات از وى نقل شده است كلامى كه دلالت دارد : إنَّ الله جعل لمحمّد نوراً ثمَّ تَنَقَّل هذا النّور إلى أهل بيته ، مانند خبرى كه مسعودى روايت كردهاند از حديثى كه امام جعفر نسبت به امام على داده است در آن اين طور آمده است : إنَّ الله أتَاحَ نوراً مِن نوره فَلَمَعَ وَ نَزع قَبَساً من ضيائه فَسَطَعَ . . . ثمَّ اجتمع النّور فى وَسَطِ تلك الصّورة الخَفِيَّة فوافق ذلك صورةَ نَبِيِّنا محمدٍ .
فقال الله عزّ و جلّ : أنت المختار المنتخب ، و عندك مُسْتَودعُ نورى و كنوز هدايتى ، من أجلك اسْطَحُ الْبَطْحَاء ، و امَوِّجُ الماءَ و أرفع السّماء ، و أنصِبُ اهل بيتك اللهداية ، و اوتيهم من مكنونِ علمى ما لا يُشْكلُ به عليهم دقيقٌ ، و لا يغيب عَنهم خَفِىٌّ ، و أجْعَلُهُم حُجَّتى على بَرِيَّتِى و المُنَبِّهِينَ على قدرتى و وَحْدانيَّتى و مثل اين كلماتى كه بديشان انتساب دارد . و بنابراين ، تمام اين مطالب است كه ما را در جائى قرار مىدهد كه به امام جعفر صادق نسبت صبغهء امامت را بدهيم صبغهء جديدى كه ابداً پيش از آن ما آن صبغه را نمىشناختهايم .
و در ص 124 بعد از زيارتى كه براى أميرالمؤمنين عليه السّلام از حضرت امام صادق عليه السلام از مجلسى رحمهالله نقل مىكند مىگويد : و ايشان دعاء مخصوصى را كه يكى از امامان بدان دعا نمودهاند روايت مىنمايند . و اين حديث مقدار تأثير امام جعفر صادق را در تلوين تشيّع و اثر آن براى ما روشن مىكند .
- [ 1 ] « مروج الذّهب » مسعودى ج 1 ، ص 15 . -