سنهء 175 وفات يافته است .
شرح حال معروف كرخى و توثيق وى
84 - معروف بن خَرَّبُوذ كَرْخى . به وى بخارى و مسلم و أبوداود احتجاج نمودهاند . وى در سنهء 200 در بغداد فوت نمود ، و قبرش زيارتگاه معروف است سَرِىّ سَقَطى از تلامذهء اوست . « 1 »
هامش
( 1 ) آية الله سيد عبدالحسين شرف الدّين عاملى - رضوان الله عليه - معروف بن خَرَّبوذ و معروف كرخى را شخص واحد پنداشته است ، و در ترجمهء حال وى چنين آورده است : معروف ابن خَرَّبوذ [ 1 ] الكرخى . او را ذهبى در كتاب « ميزان الاعتدال » آورده است و توصيف نموده است كه : او صدوق و شيعى است ، و بر نامش علامت رمز بخارى و مسلم و أبوداود را نهاده است ، اشاره به آنكه ايشان حديث او را تخريج نمودهاند . و ذكر كرده است كه : او از ابوطُفَيْل روايت مىنمايد . وى گويد : او كم حديث مىباشد . از وى أبوعاصِم و أبوداود و عبيدالله بن موسى و ديگران حديث كردهاند . و از ابى حاتم نقل شده كه : حديث او نوشته مىشود .
و من گويم : او را ابن خلّكان در « وَفَيات » ذكر كرده و گفته است : او از مواليان على بن موسى الرّضا عليه السّلام بود . سپس دربارهء ثناء و مدح او سخن را گسترش داده است ، و از او حكايتى را نقل كرده كه او در آن گفته است : من روى آوردم بر خداى تعالى ، و هر چه را بدان اشتغال داشتم ترك كردم مگر خدمت مولايم على بن موسى الرّضا عليه السّلام را تا آخر .
و ابن قُتَيْبه چون رجال شيعه را در كتاب معارفش ذكر كرده است ، معروف را از زمرهء آنان شمرده است . مسلم به معروف احتجاج كرده است . و اينك نزد توست حديث او در حج از روايات صحيحه از أبوطُفَيل . او در بغداد در سنهء 200 [ 2 ] وفات يافت ، و قبرش زيارتگاه است و سَرىّ سَقَطى از تلامذهء اوست . انتهى
أقول : معروف بن خَرَّبوذ و معروف كرخى دو نفر بودهاند . اوَّلًا صفت كرخى براى معروف بن خَرَّبوذ صحيح نيست . ثانياً كلام او كه : ذهبى او را در « ميزان » آورده است تا كلام او كه : از أبوحاتم نقل شده است كه او گفته است : حديث او نوشته مىشده است ، راجع به ابن خَرَّبوذ است . ثالثاً كلام او كه : من گويم : ابن خَلّكان او را در « وفيات » ذكر كرده است ، تا كلام او : ابن قُتَيْبه چون رجال شيعه را در كتاب « معارف » برشمرده است ، معروف را از آنان به شمار آورده است ، راجع به معروف كرخى است . رابعاً كلام او كه : مسلم به معروف احتجاج نموده است ، و اينك نزد توست حديث او در حج از صحيح از أبوطُفَيل ، راجع به معروف بن خَرَّبوذ مىباشد . خامساً كلام او كه : او سنهء 200 در بغداد وفات يافت و قبرش مشهور و زيارتگاه است و سرى سَقَطى از تلامذهء اوست ، راجع به معروف كَرْخى مىباشد .