79 - محمّد بن عبيدالله بن أبى رافع مَدَنى . به او ترمذى و ابن ماجهء قزوينى و طبرانى احتجاج نمودهاند .
80 - محمّد بن فُضَيْل بن غَزْوَان أبوعبدالرّحمن كوفى . به وى اصحاب صحاح ستّه و غيرهم احتجاج نمودهاند . وى در سنهء 195 ، و گفته شده است : در سنهء 194 فوت نموده است .
81 - محمّد بن مسلم ابن الطَّائفى از مبرّزين در ميان اصحاب امام ابوعبدالله الصّادق عليه السّلام بوده است . به وى مسلم احتجاج كرده ، و در سنهء 177 رحلت نموده است . و در همين سال همچنين همنام او ، محمد بن مسلم بن جمّاز در مدينه رحلت كرده است .
82 - محمّد بن موسى بن عبد الله فِطْرى مدنى . به وى مسلم و اصحاب سنن احتجاج نمودهاند .
83 - مُعاوية بن عَمَّار دُهْنى بَجَلى كوفى . به او مسلم و نسائى احتجاج كرده ، و در
هامش
لعن معاويه لب مىگشايند اما بالأخره عثمان را هم خليفه مىدانند ، مثل ابن أبى الحديد . اينها شيعهء أميرالمؤمنين عليه السّلام در برابر تحزُّب و دستهبندى در قبال معاويه هستند ، نه شيعه در برابر عثمان ، و نه شيعه در برابر شيخان و عثمان . فافهم فإنّه دقيقٌ . بارى از عبارات منقولهء از حاكم غير از تشيّع حاكم به معنى تقديم أمير المؤمنين عليه السّلام بر عثمان و معاويه بر نمىآيد مگر آنكه عبارت شديد التّعصب للشّيعة فى الباطن و كان يُظهر التسنّن فى التقديم و الخلافة دلالت بر رفض شيخين در باطن كند گرچه به واسطهء مصالح و محاذيرى از روى تقيّه در ظاهر قائل به تقدّم ايشان باشد در اين صورت حاكم شيعه مىباشد به تمام معنى الكلمة . اما عبارت ذهبى را كه سيد حسن صدر در « تأسيس الشيعة » ص 294 آورده بود ، بعد از جملهء : و كان منحرفاً عن معاوية و آلِهِ متظاهراً بذلك و لا يعتذر منه ، ذهبى گويد : قلت : أمّا انحرافه عن خصوم علىّ فظاهرٌ أمّا امر الشيخين فمعظّم لهما بكلّ حالٍ فهو شيعىٌّ لا رافضى . پايان يافت گفتار « تذكرة الحفّاظ » . بنابراين چون از عبارات حاكم رفض و نقض شيخين على الاطلاق استفاده نمىگردد و كلامى كه صريح در غاصبيّت ايشان حق مسلم أميرالمؤمنين عليه السّلام را باشد يافت نشده است حكم به تشيّع وى بالمعنى الصحيح مشكل است . و الله العالم على سراير عباده و هو اللطيف الخبير . مگر آنكه همانطور كه اشاره نموديم از كتب و كلمات او استفاده كرده باشند كه در باطن ، شيخين را رفض مىكند ليكن از روى تقيّه لب نمىگشايد در اين صورت شيعهء صحيح مىباشد .