وَ قِرْطَاسٌ كَرَقْرَاقِ السَّرَابِ * وَ ألْفَاظٌ كَأيَّامِ الشَّبَابِ « 1 »
« مُرَكَّبى است كه از خامه مىريزد مثل پرهاى نرم سياه كلاغ ؛ و قلمهائى است كه مانند دشنههاى برّنده و تيز شده مىباشد .
و كاغذى است كه مانند سَراب تلألؤ و لَمَعان دارد ؛ و الفاظى است كه چون دوران جوانى زنده و جان پرور مىباشد . »
خطيب با سند متّصل خود روايت مىكند از حارث از على أمير المؤمنين عليه السّلام كه گفت : قَيِّدُوا الْعِلْمَ ، قَيِّدُوا الْعِلْمَ - مَرَّتيْنِ !
« علم را قيد كنيد ! علم را قيد كنيد ! دو بار فرمود . »
و همچنين با سند متّصل ديگر خود روايت مىكند از حبيب بن جرى كه گفت : على عليه السّلام گفت : قَيِّدُوا الْعِلْمَ بِالْكِتَابِ . « علم را به واسطهء نوشتن قيد كنيد ! »
و أيضاً با سند ديگر خود روايت مىكند از مُنْذر بْن ثَعْلَبَة از على عليه السّلام كه گفت : مَنْ يَشْتَرِى مِنِّى عِلْماً بِدِرْهَمٍ ؟ ! « كيست كه از من علم را به يك درهم خريدارى كند ؟ » أبو خُيْثَمه گفت : يعنى على مىگويد : يَشْتَرِى صَحيفَةً بِدِرْهَمٍ يَكْتُبُ فِيهَا الْعِلْمَ . « صحيفهاى را به يك درهم بخرد تا علم را در آن بنويسد . »
و نيز با سند ديگرش از داود از ابو اسحق همْدانى از حارث از على أمير المؤمنين عليه السّلام روايت مىكند كه گفت : مَنْ يَشْتَرِى مِنِّى عِلْماً بِدِرْهَمٍ ؟ ! قَالَ : فَذَهَبْتُ فَاشْتَرَيْتُ صُحُفاً بِدِرْهَم « 2 » ثُمَّ جِئْتُ بِهَا . « 3 » ، « 4 »
هامش
( 1 ) « معادن الجواهر » للسيّد محسن امين عاملى ، ج 1 ، ص 9 تا ص 11 .
( 2 ) يوسف العشّ در تعليقه گويد : مثل اين روايت با تقارب در عبارت از حضرمى در « المحدّث الفاصل » ج 4 ، ص 13 و از خود جمانى به سند ديگر در « المحدّث الفاصل » ج 4 ، ص 13 وارد مىباشد .
( 3 ) مثل اين روايت را از داود در « تاريخ بغداد » ج 8 ، ص 357 آورده است و در آن از ابن معين آورده است كه : ليس داود بشىءٍ ، ما كتبت عنه .
( 4 ) « تقييد العلم » حافظ مورّخ ابو بكر احمد بن على بن ثابت خطيب بغدادى صاحب