« الميزان » استاد بزرگوار فقيد - تغمّده الله فى رضوانه - بحثى مختصر به ميان آمد ، اينك از شرح و تفصيل دربارهء آن خوددارى نموده ، به ذكر رواياتى چند در فضيلت و اهميّت و عظمت كتابت از مرحوم آية الله سيّد محسن امين عامِلى كه در كتاب « مَعَادنُ الجواهرِ و نَزْهَةُ الْخَوَاطر » خود ذكر نمودهاند مبادرت مىنمائيم : ايشان مىگويند :
[ روايات و آثار وارده در فضيلت كتابت ]
در ترغيب بر كتابت ، و وعده به ثواب جزيل بر نوشتن ، بسيارى از آثار وارد است : از آن قبيل است آنچه از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلّم نقل شده است كه فرمود : قَيِّدُوا الْعِلْمَ بِالْكِتَابِ ! « علم را به واسطهء نوشتن مهار كنيد ! »
و أيضاً روايت شده است كه : مردى از انصار عادتش اين بود كه : در حضور پيامبر مىنشست ، حضرت به او گفتند : اسْتَعِنْ بِيَمينِكَ ! وَ أوْمَى بِيَدِهِ ، أىْ خُطَّ ! « از دست راستت كمك بگير ! و اشاره فرمود به دست او ، يعنى : بنويس ! »
و در حديث آمده است : لَا تُفَارِقِ الْمِحْبَرَةَ ! فَإنَّ الْخَيْرَ فِيهَا وَ فِى أهْلِهَا إلَى يَوْمِ الْقِيمةِ . مَنْ مَاتَ وَ مِيرَاثُهُ الْمَحَابِرُ وَ الاقْلَامُ دَخَلَ الْجَنَّةَ . « از دوات و مركّب دان جدائى مگير ! زيرا كه خير در آن است و در صاحبانش تا روز قيامت . كسى كه بميرد و ميراث وى دواتهائى و قلمهائى باشد ، داخل در بهشت مىگردد . »
و از حسن بن على عليهما السّلام روايت است كه : إنَّهُ دَعَا بَنِيهِ وَ بَنى أخِيهِ فَقَالَ : إنَّكُمْ صِغَارُ قَوْمٍ وَ يُوشِكُ أنْ تَكُونُوا كِبَارَ قَوْمٍ آخَرِينَ ، فَتَعَلَّمُوا الْعِلْمَ ! فَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ مِنْكُمْ أنْ يَحْفَظَهُ فَلْيَكْتُبْهُ وَ لْيَضَعْهُ فِى بَيْتِهِ ! « 1 »
هامش
( 1 ) اين روايت را خطيب بغدادى در كتاب « تقييد العلم » ص 91 در باب ذكر الرّواية عن الحسن بن علىّ بن أبىطالب در فصل دوم ، از قسم ثالث : كُتُب الصّحابة با سند متّصل خود از شرحبيل أبو سعد روايت كرده است كه قال : دعا الحسن بن علىّ بنيه و بنى أخيه فقال : يا بَنىَّ و بنى أخى ! إنّكم صِغار قوم يوشك أن تكونوا كِبار آخرين . فتعلَّموا العلم . فمن لم يستطع منكم أنْ يرويه فليكتبه و ليضعه فى بيته . و أيضاً با سند ديگر خود از أبو نُعَيم حافظ تا برسد به شرحبيل بن سعد كه قال : جمع الحسين