شد . در مصر در تحت تسلّط و سيطرهء فرعون و فرعونيان و أهل ملّت او كه قبطيان بودند ، از خانواده سبطيان متولّد شد . و أسباط و يا سبطيان كه از نسل حضرت يعقوب بن إسحاق بن إبْراهيم بودند ، و محلّ موطنشان در شام و بيت المقدس و كنعان بود ؛ و به واسطهء غلبهء خصم از دار و ديار خود رانده و در سرزمين مصر همچون بردگان مىزيستند ؛ و فرعونيان پسران آنها را ذبح مىكردند ، و دخترانشان را همچون كنيزان در خانههاى خود نگاه مىداشتند ؛ به واسطه بركت و رحمت اين پيامبر گرامى مجتمع شده ؛ و در تحت لواى توحيد در آمدند . و پس از آنكه معجزه آنحضرت بر سحر ساحران فرعونى غلبه كرد ، و عصاى اژدها شده او ريسمانهاى متحرّك در أثر سِحْر سَحَره را بلعيد ؛ و ساحران همگى به رسالت او ، و پروردگار موسى و هارون ايمان آوردند ؛ خداوند آنحضرت را أمر كرد تا سبطيان را از مصر كوچ دهد ؛ و به شام موطن و زادگاه أجدادى خود منتقل كند ؛ تا از دست قبطيان و آزار آنها برهند ؛ و سيادت و حرّيّت أوّليّهء خود را بازيابند .
حركت دادن شبانه حضرت موسى ؛ بنى إسرائيل را از مصر
وَ لَقَدْ أَوْحَيْنا إِلى مُوسى أَنْ أَسْرِ بِعِبادِي فَاضْرِبْ لَهُمْ طَرِيقاً فِي الْبَحْرِ يَبَساً لا تَخافُ دَرَكاً وَ لا تَخْشى . فَأَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ بِجُنُودِهِ فَغَشِيَهُمْ مِنَ الْيَمِّ ما غَشِيَهُمْ . وَ أَضَلَّ فِرْعَوْنُ قَوْمَهُ وَ ما هَدى
« 1 »
« و هر آينه تحقيقاً ما به سوى موسى وحى كرديم كه بندگان مرا ( كه بنى إسرائيل هستند ) شبانه كوچ ده ! و از ميان دريا راه خشكى براى ايشان بساز ؛ و هيچ از رسيدن فرعون مهراس ! و از غرقه شدن مترس ! فرعون با لشگريانش او را دنبال كردند ؛ و فرا گرفت از دريا ايشان را آنچه را كه فرا گرفت ؛ و فرعون قوم خود را گمراه كرد ؛ و هدايت ننمود . »
و اين جمله اشاره است به آيه 29 از سوره 40 : مؤمن كه فرعون به قوم خود مىگفت :
وَ ما أَهْدِيكُمْ إِلَّا سَبِيلَ الرَّشادِ
« من شما را رهبرى نمىكنم مگر بر راه رُشْد و صلاح . »
و معلوم شد كه دروغ مىگفت و ايشانرا جز بر ضلالت و گمراهى رهبرى نمىنمود . فرعون و فرعونيان غرق شدند ؛ و قوم موسى به سلامت از دريا
هامش
( 1 ) - آيه 77 تا 79 از سورهء : 20 : طَهَ .