ابن عبّاس مىگويد : در آن وقتى كه عُمَر به رسول خدا گفت : به من إجازه بده تا گردن او را بزنم ( گردن حَاطِبُ بْنُ أبِى بُلْتَعَه كه در صحيح بخارىّ و مُسلم آمده است كه أخبار مسلمين را به مشركين مكّه در پنهانى مىفرستاد ) « 1 » رسول خدا « صلّى الله عليه و آله و سلّم » به عمر گفتند : آيا تو كشندهء او هستى ؟ ! و چه خبر دارى كه شايد خداوند برأصحاب بَدْر مطّلع شده است و آيه :
اعْمَلُوا ما شِئْتُمْ
( بكنيد هر چه را كه مىخواهيد ) را فرستاده است ؟ !
آيه وارده : إِنَّ الَّذِينَ يُلْحِدُونَ فِى ءَاياتِنَا دربارهء عمر و ياران او
اين آيه ، آيه 40 ، از سورهء 41 : فصّلت است :
إِنَّ الَّذِينَ يُلْحِدُونَ فِي آياتِنا لا يَخْفَوْنَ عَلَيْنا أَ فَمَنْ يُلْقى فِي النَّارِ خَيْرٌ أَمْ مَنْ يَأْتِي آمِناً يَوْمَ الْقِيامَةِ اعْمَلُوا ما شِئْتُمْ إِنَّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ
.
« آن كسانى كه حرمت آيات ما را مىشكنند ، و پردهء حريم ما را مىدرند ؛ بر ما پنهان نيستند . آيا آن كس كه در آتش انداخته شود بهتر است ، يا آن كس كه با أمان و آرامش در روز قيامت بيايد ؟ هر چه مىخواهيد بكنيد كه حقّاً من به آنچه شما عمل مىكنيد بينا هستم . » و اين گفتارِ حضرت براى انحراف و إلحاد عُمَر و دستيارانش بسيار قوى است .
توضيح آنكه : با اين عبارات أوَّلًا رسول خدا خواستهاند به عُمَر بفهمانند كه او برحَاطِبُ بْنُ أبِى بُلْتَعَه : خائن و جاسوس كفّار و مشركين عرب ، مزيتّى ندارد ؛ كه سزاوار باشد كه كشندهء او باشد ؛ و عُمَر بما أنَّه عُمَر حقّ كشتن او را ندارد . و ثانياً عُمَر و أمثال او كه در غزوهء بدر حاضر بودند ؛ و يا در تحت شجره بيعت كردهاند ؛ و آيه دالّهء بر رضاى خداوند براى جميع آنها نازل شده است ؛ به خود مغرور نشوند ، و نبالند . زيرا آيه دالّهء برسَخَط و غَضَب خداوند بر ايشان به واسطهء إلحادى كه مىنمايند ؛ و آيات إلهيّه را هتك مىكنند ؛ و حرام خدا را حلال مىشمارند ؛ و پردهء عصمت ناموس خداوندى و رسول او را مىدرند ؛ بعداً نازل شده است .
آيه : اعْمَلِوا مَا شِئْتُمْ در قرآن كريم فقطّ همين آيه است ؛ و قرائت حضرت رسول ، و استشهاد او به اين آيه ، با مضامين قبل از اين جمله كه كسانى كه إلحاد در آيات
هامش
( 1 ) - اين مفاد را در تعليقهء همين مدرك آورده است .