موجب زيادى ايمانِ كداميك از شما شد ؟ آرى آن كسانى كه ايمان آوردهاند ؛ نزول اين سوره موجب زيادى ايمان آنها مىشود ؛ و موجب سرور و بشارت آنها مىگردد - و أمّا براى آن كسانى كه دلهايشان به مرض نفاق و كفر و شرك ، عليل و دردناك است ؛ نزول اين سوره ، موجب زيادى پليدى و خُبْث و زشتى بر روى پليدى و خبث و زشتى ديرين آنها مىشود و با حال كفر مىميرند . آيا اين منافقين نمىبينند كه : ما در هر سال ، يكى دو بار ايشان را امتحان مىكنيم ؛ و معذلك توبه ننموده ، بازگشت نمىكنند ؛ و متذكّر به ذكر خدا و عواقب خود نمىشوند ؟ !
و چون سورهاى نازل شود ( و طبعاً بعضى از ايشان در نزد رسول خدا هستند از شدّت قلق و اضطراب و تزلزلى كه براى آنها رخ مىدهد ؛ و در سيمايشان مشهود مىگردد ) ، بعضى از آنها به بعضى ديگر از همقطارانشان نگاه سؤالآميز مىكنند كه آيا كسى شما را ديد ( و از حال اضطراب شما مطّلع شد يا نه ؟ ) و سپس بر مىخيزند و مىروند و بر مىگردند ؛ خداوند دلهاى آنها را برگرداند ؛ ( و يا آنكه خداوند دلهاى آنها را برگردانده است ؛ ) بهعلّت آنكه آنها گروهى هستند كه نمىفهمند . »
و نيز أحوال منافقين را در وقت تقسيم صدقات و زكات واجب بيان مىكند كه به پيامبر خرده مىگرفتند :
وَ مِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقاتِ فَإِنْ أُعْطُوا مِنْها رَضُوا وَ إِنْ لَمْ يُعْطَوْا مِنْها إِذا هُمْ يَسْخَطُونَ
-
وَ لَوْ أَنَّهُمْ رَضُوا ما آتاهُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ قالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ سَيُؤْتِينَا اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَ رَسُولُهُ إِنَّا إِلَى اللَّهِ راغِبُونَ .
« 1 »
« و بعضى از منافقين ، در قسمت كردن صدقات بر تو عيب مىگيرند ؛ و اعتراض دارند ؛ و اگر از آن صدقات به آنها داده شود ؛ راضى و خشنود مىشوند ؛ و اگر به آنها داده نشود ، از سر خشم و غضب بر مىخيزند .
و اگر ايشان به آنچه خداوند و رسول او به آنها داده بودند ، راضى بودند ، و مىگفتند : خدا ما را كافى است ، و اينها همه از فضل خدا و رسول اوست كه به ما
هامش
( 1 ) - آيه 58 و 59 ، از سورهء 9 : توبه .