محمّد مرا با گوشهء چشم از چپ و راست مىنگرند ؛ و مرا به عيب و زشتى ملامت و سبّ مىكنند كه بر من ناپسند است .
منافقين گفتند : ما خودمان مسجدى جدا مىسازيم تا تو در آنجا براى ما سخن بگوئى . « 1 »
در « مجمع البيان » در تفسير آيه
يُحِبُّونَ أَنْ يَتَطَهَّرُوا
آورده است كه مراد تطهيرِ محلّ بول و غائط است ، با آب ؛ و همين تفسير از سيّدين ؛ حضرت إمام محمّد باقر و حضرت إمام جعفر صادق « عليهما السّلام » روايت شده است .
و از رسول خدا « صلّى الله عليه و آله و سلّم » روايت است كه به أهل قُبّا فرمود : شما براى أمر طهارت خود چه مىكنيد ، كه خداوند بر شما ثناى نيكويى نموده است ؟ ! ايشان گفتند : محلّ غائط را مىشوئيم . رسول خدا فرمود : خداوند دربارهء شما نازل كرده است كه :
وَ اللَّهُ يُحِبُّ الْمُطَّهِّرِينَ
« 2 » و خداوند پاكيزه شدگان راى دوست دارد . و در تفسير « عيّاشى » از حلبى از حضرت صادق « عليه السّلام » آمده است كه مراد از
لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقْوى مِنْ أَوَّلِ يَوْمٍ
، مسجد قبا است . « 3 »
و نيز از زُراره و حمران و محمّد بن مسلم ، از حضرت باقر و صادق « عليهما السّلام » درگفتار خداوند :
لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقْوى مِنْ أَوَّلِ يَوْمٍ
وارد است كه مراد مسجد قبا است . و أمّا گفتار خداوند :
أَحَقُّ أَنْ تَقُومَ فِيهِ
مراد آناستكه اگر در آن نماز بخوانى از نماز در مسجد نِفاق سزاوارتر است . و اين مسجدِ نفاق در راه رسول خدا بوده است ، در هنگامى كه مىخواستند به مسجد قُبَا بروند ؛ رسول خدا زمينِ با خاك يكسان شدهء آنرا مقدارى آب و سِدْر به طور ترشّح مىپاشيدند ؛ و لباس خود را تا بالاى دو ساقِ پاى خود بلند مىكردند ؛ و از روى سنگى كه در كنار جادّه
هامش
( 1 ) - « مغازى » ج 3 ، ص 1048 و ص 1049 .
( 2 ) - « تفسير مجمع البيان » ج 3 ، ص 73 ، و « تفسير الميزان » ج 9 ، ص 416 از « مجمع البيان » و « تفسير نور الثقلين » ج 2 ، ص 268 ، و « بحارالأنوار » ج 6 ، ص 634 از « تفسير عيّاشى » .
( 3 ) - « تفسير عيّاشى » ج 2 ، ص 111 ، و « الميزان » ج 9 ، ص 415 و « بحارالأنوار » ج 3 ، ص 632 ، و « تفسير برهان » ج 2 ، ص 162 ، و « تفسير صافى » ج 1 ، ص 731 ، و « تفسير نور الثقلين » ج 2 ، ص 267 .