اوست ؛ آن را بياورد . و رسول خدا أمر كرد تا سفرههاى چرمى را بگستردند و مردم شروع كردند به باقيماندهء توشههاى خود را آوردن . يك مرد مىآمد و يك مدّ ( چهار يك ) از آرد الك نكرده ( با سُووس ) و از آرد الك كرده ( بدون سووس ) و خرما مىآورد ؛ و ديگرى مىآمد و يك قَبْضه ( مُشت ) از همانها را با قدرى نان خشك تكّه شده مىآورد ؛ و به همين منوال . و هر نوع از اينها را جداگانه روى هم مىگذاردند ؛ و مجموع آنچه گرد آمد ، اندك بود .
و مجموع آنچه را كه از دقيق و سويق و تمر ( آرد الك نشده و آرد الك شده و خرما ) آوردند ، تخميناً به مقدار سه فَرْق « 1 » شد ( قريب 9 كيلوگرم ) و در اين حال پيغمبر برخاستند ؛ و وضو گرفتند ؛ و دو ركعت نماز بهء جاى آوردند ؛ و پس از آن دعا نمودند تا خداوند به آن بركت دهد .
چهار تن از اصحاب پيغمبر : أبُوهُرَيرَه ، و أبُوحُمَيد سَاعِدِىّ ، و أبُوزُرْعَة جُهَنِىّ : مَعْبْدَ بْنُ خَالِد ، و سَهْلُ بْنُ سَعْد سَاعِدِىّ همگى با يك عبارت روايت كردهاند كه پس از دعا كردن رسول خدا ، منادى آن حضرت ندا كرد : بشتابيد و بيائيد به سوى اين طعام ؛ و مقدار نياز خود را از آن برداريد !
مردم روى آوردند ؛ و هر كس با خود هر ظرفى را آورده بود ؛ پر كرد . بعضى گفتند كه : آن مقدار توشهاى را كه من در آن سفرههاى چرمى انداختم ، يك تكّه نان خشك و يك مُشت خرما بود ؛ و الله حقّاً ديدم كه از روى آن سفره ها ، فيضان و زيادى معلوم است ؛ من با خود دو جِرَابْ آوردم ( خيك چرمى كه در آن غذا مىريزند ) يكى را از آرد الك كرده پر كردم و ديگرى را از نان ، و دامنم را
هامش
( 1 ) در « قاموس محيط » طبع بيروت ج 3 ، ص 283 و ص 284 گويد : « فَرْق با فتح فاء كه جمع آن أفْراق است عبارت است از مكيال مدينه كه ظرفيّت آن سه صاع و يا شانزده رطل است . » انتهى .
و اين عبارتِ شانزده رطل عبارةٌ اخرى همان سه صاع است زيرا هر صاع چهار مدّ است و هر مدّ يك رطل و ثلث رطل است ، رطل 4 / 3 1 مدّ و بنابراين سه صاع كه دوازده مدّ است ، شانزده رطل خواهد بود 16 4 * 12 و به حساب ما فارسى زبانان اگر هر مدّ را يك چهار يك است است تقريباً 750 گرم بگيريم مجموع سه صاعى كه در نزد رسول خدا جمع شده بود بالغ بر 9 كيلوگرم مىشود زيرا 9 12 * 1000 * 750