هامش
مسرور و خندان ديديم ؛ و به آن حضرت گفتيم : پدران ما و مادران ما فداى تو باد ! ديشب بر تو وارد شديم ، و تو را غصّه دار و اندوهگين يافتيم ؛ و امروز دوباره به نزد تو آمديم ؛ و تو را شادمان و مسرور ديديم ؟ !
رسول خدا « صلى الله عليه و آله و سلّم » گفت : آرى ! از مال مسلمين نزد من چهار دينار مانده بود كه من قسمت ننموده بودم ؛ و ترسيدم كه مرگ مرا فراگيرد ، و اين مال نزد من باشد ؛ ولى امروز آن را تقسيم كردم ؛ و از آن راحت شدم .
عثمان به كَعْبُ الْأخبار نظر كرد و گفت : اى أبوإسحق ! چه مىگوئى درباره كسى كه زكات واجب مال خود را داده باشد ؛ آيا چيزى ديگرى هم به عهدهء اوست ؟ ! كعب الأخبار گفت : نه ؛ اگر عمارتى بسازد كه يك خشت آن از طلا و يك خشت آن را نقره باشد ؛ بر او چيزى واجب نيست .
أبوذرّ عصاى خود را بلند كرد ؛ و بر كلّهء كعب زد ؛ و گفت : اى پسر زن يهودّى كافر ! تو را در فتوى دادن و اظهار نظر نمودن در إحكام مسلمانان چكار ؟ آيا گفتار خدا راست تراست يا گفتار تو ؟ آنجا كه گويد :وَ الَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَ الْفِضَّةَ وَ لا يُنْفِقُونَها فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذابٍ أَلِيمٍيَوْمَ يُحْمى عَلَيْها فِي نارِ جَهَنَّمَ فَتُكْوى بِها جِباهُهُمْ وَ جُنُوبُهُمْ وَ ظُهُورُهُمْ هذا ما كَنَزْتُمْ لِأَنْفُسِكُمْ فَذُوقُوا ما كُنْتُمْ تَكْنِزُونَ( آيه 34 و 35 ، از سورهء 9 : توبه ) .
« و آن كسانى كه طلا و نقره را انباشته مىكنند ؛ و آنها را در راه خدا انفاق نمىنمايند ؛ پس اى پيغمبر ايشان را عذاب دردناك بترسان ! در روز يكه آنها را به شدّت گرم كنند در آتش دوزخ ؛ و سپس با آنها پيشانىها و پهلوها و پشتهاى آن انباشته كنندگان را داغ نهند ؛ و به ايشان خطاب شود : اين است آنچه را كه براى خودتان انباشته ايد ! پس به پاداش آنچه را كه براى خود انباشتهايد اين عذاب دردناك را بچشيد ! » .
عثمان گفت : اى أبوذرّ ، حقّاً تو به اندازهاى پير شدهاى كه عقلت رفته است ؛ و خِرِفْت شدهاى ! و اگر از اصحاب رسول خدا نبودى ، حتماً ترا مىكشتم !
أبوذرّ گفت : دروغ مىگوئى اى عثمان ! حبيب من رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلّم به من خبر داده است كه تو را نمىكشند ! و اما عقل من اندازهاى كه حديثى را كه از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلّم دربارهء تو و دربارهء قوم و خويشاوندان تو شنيدهام در حفظ داشته باشم ، باقى است !
عثمان گفت : دربارهء من و خويشان من از رسول خدا چه شنيدهاى ؟ !
أبوذرّ گفت : سَمِعْتُهُ يقُولُ : إذا بَلَغَ آلُ أبِى الْعَاصِ ثَلَاثِينَ رَجُلًا صَيرُوا مَالَ اللِه دُوَلًا ؛ وَ كِتابَ اللِه دَغَلًا ، وَ عِبَادَهُ خَوَلًا ؛ وَ الْفَاسِقِينَ حِزْباً و الصَّالِحِين حَرْباً .
شنيدم : رسول خدا مىگفت : چون مردان خاندان أبو الْعَاص [ 1 ] به سى تن برسند ؛ مال خدا را در بين - [ 1 ] أبو الْعَاص جدّ عثمان و مروان حكم است ؛ زيرا عثمان پس عفان بن ابى العاص بن -