طبق اين آيه قرآن بايد مسلمان متعدّى و متجاوز را كه حاضر براى تسليم أمر حقّ نيست كُشْت . قيمت انسان به شرف تسليم و تبعيّت از حقّ است ؛ نه نام ظاهر إسلام بر خود نهادن . يك كافرى كه حاضر براى تبعيّت حقّ است ؛ بر يك مسلمانى كه حاضر براى تسليم و تبعيّت از حقّ نيست مزيّت دارد . دين إسلام را كه إسلام گويند به جهت تبعيّت و تسليم از حقّ و دورى از باطل است .
سَعْد كه خود از سابقين در إسلام و مهاجرين است ؛ و خودش كاتب رسول الله بوده است و نامهء آن حضرت را به يهود خيبر نوشته است « 1 » و در سنّ نيز از على بن أبىطالب « عليه السّلام » بزرگتر است « 2 » و عمر او را جزء منتخبين شوراى به شمار آورده است ؛ نبايد باد غرور در سر افكند ؛ و بگويد : من چنين و چنان هستم ؛ و حاضر براى حضور در صفّ لشگر على نشود . اين احتياط نيست ؛ اين خدعه نفسانى است كه به صورت انعزال جلوه مىكند ؛ و فريب شيطانى است كه به صورت مقدّس مآبى ؛ و جا نماز آب كشى ؛ و بيتوتهء در مسجد ظاهر مىگردد .
آن هم آن سَعْدى كه على را خوب مىشناخته است ؛ و از سوابق او خبر داشته
هامش
( 1 ) - مجلسى ( ره ) در « بحار الانوار » طبع كمپانى ج 4 ؛ ص 90 از « اختصاص » مفيد از ابن عبّاس آورده است كه : چون خداوند رسول خود را مبعوث كرد او را أمر كرد كه به اهل كتاب يهود و نصارى نامه بنويسد و در آن وقت كاتب او سَعْد بن أبى وقّاص بود ؛ و به يهود خيبر نوشت : بسم اللّه الرّحمن الرّحيم من محمّد بن عبد الله الامّى رسول الله إلى يهود خيبر : أمّا بعد فإنَّ الأرِض لله يورثها من يشاء من عباده و العاقبة للمتّقين و لا حول و لا قوّة إلّا بالله العلى العظيم - الحديث .
( 2 ) - در « استيعاب » ج 2 ؛ ص 607 از واقدى ؛ از سلمه ؛ از عائشه دختر سَعْد ؛ از سَعْد آورده است كه او گفت : من در وقتى كه إسلام آوردم نوزده ساله بودم . و اگر إسلام او در أوّل بعثت بوده باشد كه حضرت أمير المؤمنين « عليه السّلام » ده ساله بودهاند ؛ و سنّ او از آن حضرت نُه سال بزرگتر است . و در « طبقات » ابن سَعْد ؛ ج 3 ص 148 و ص 149 از عائشه دختر سَعْد آورده است كه : پدرم در قصر خود در عقيق ده ميلى مدينه فوت كرد و جنازهء او را بر دوش مردان تا مدينه آوردند و مروان بن حكم در آن وقت سنهء پنجاه و پنج كه والى مدينه بود بر او انماز خواند و روزى كه پدرم مُرد ؛ هفتاد و چند سال داشت . و روى آن روايت سابق اگر در به دو بعثت عمرش 19 سال باشد بايد در وقت فوت 87 ساله باشد 87 55 + 13 + 19 و در « استيعاب » ج 2 ؛ ص 610 از أبوُزُرعة از أحمد بن حنبل آورده است كه : سَعْد بن أبى وقّاص در حكومت معاويه در سنّ 83 سالگى مُرد .