و ابن اثير در « كامل التواريخ » طبع بيروت 1385 ؛ ج 3 ؛ ص 191 آورده است كه چون پس از عثمان جميع مهاجران و انصار با أميرالمؤمنين « عليه السّلام » بيعت كردند ؛ از مهاجران سَعْد و ابن عمر بيعت نكردند و از أنصار حسّان بن ثابت و كعب بن مالك و مَسْلَمَة بن مخلّد و أبوسعيد خُدرّى و محمّد بن مَسْلَمَه و نعمان بن بشير و زيد بن ثابت و رافع بن خديج و فضالة بن عُبَيْد و كعب بن عُجَره بيعت نكردند و نيز عبد الله بن سلام و صُهَيب بن سنان و سلمة بن سلامة بن وَقْش و اسامة بن زيد و قدامة بن مظعون و مغيرة بن شعبه بيعت نكردند .
و ليكن ابن سَعْد در « طبقات » ج 3 ؛ ص 31 مىنويسد كه فرداى آن روزى كه عثمان كشته شد با علىّ بن أبىطالب در مدينه همه أهل مدينه بيعت كردند و از جملهء آنان طلحه و زبير و سَعْد بن أبىوقّاص و سعيد بن زيد بن عَمْرو بن نُفَيْل و عمّار بن ياسر و اسامة بن زيد و سهل بن حُنَيْف و أبوأيوّب انصارى و محمد بن مَسْلَمَة و زيد بن ثابت و خُزَيمة بن ثابت و جميع أهل مدينه به خلافت بيعت كردند و سپس طلحه و زبير گفتند كه ما مُكُرهاً بيعت كردهايم ؛ و به مكّه رفتند و با عائشه كه در مكّه بود و با جماعتى به سوى بصره حركت كرده خونخواهى از عثمان كردند .
بارى سَعْد بن أبىوقّاص از سابقين مسلمانان است و هفتمين نفرى است كه إسلام آورده است « 1 » و در غزوهء بدر و احُد و خندق و تمام غزوات رسول خدا حاضر بود و در روز احد به بلاء و مصيبت سختى گرفتار شد ؛ و او اوّلين كسى است كه در راه خدا خون ريخته است ؛ و أوَّلين نفرى است كه در راه خدا تير انداخته است ؛ و عامّه مىگويند از بزرگان صحابه و از عشره مُبَشَّره است ؛ و يكنفر از كسانى است كه پيامبر براى او شهادت بهشت را داده است ؛ و يك نفر از شش نفرى است كه عمر بعد از خود شوراى در امر خلافت را به عهده آنان گذاشت ؛ و گفت : رسول خدا رحلت كرد و از ايشان راضى بود . « 2 »
ولى معذلك در شورى خودش ميل به خلافت داشت ؛ و با آن احتجاجها و
هامش
( 1 ) - « استيعاب » ج 2 ؛ ص 607 .
( 2 ) - « تنقيح المقال » ج 2 ؛ ص 12 .