غدير خمّ را روايت مىكند و سپس مىگويد : پيامبر دست على عليه السّلام را بلند كرد و اين آيه نازل شد و پيامبر گفت : اللهُ أكبَرُ عَلَى إكمَالِ الدّينِ ، وَ إتْمَامِ النَّعْمَة ، وَ رِضَى الرَّبِّ بِرِسَالَتِى وَ الْوَلَايَة لِعَلىِّ بْنِ أبيطَالِبٍ . « 1 »
و پس از ذكر آياتى در شأن آن حضرت گويد : اينها همگى رواياتى است كه از طريق جمهور عامّه نقل كردم چون مُحَدِّثِ صَدِيق ما كه از او نقل كردهايم حنبلى مذهب است . و ابن مردويه كتابى در مناقب اميرالمؤمنين - عليه الصلاة و السّلام - جمع كرده است و در جمع روايات كوشش فراوان نموده و به حدِّ أقصاى مطلب سعى كرده و از هر گونه مساعى و جُهْدى در جمعآورى كوتاهى نكرده است ، و بسيارى از مواضع را بيان كرده است كه شيعه بيان نكردهاند و در كتب خود نياوردهاند . و ليكن من از طريق أصحاب خودمان شأن نزول آيات را درباره أمير المؤمنين عليه السّلام نياوردم ، به جهت آنكه مكابره نشود ، و ديگر به جهت بىنيازى از آن به علّت آنچه عامّه در مناقب علىّبنأبىطالب در كتب خودشان ذكر كردهاند . « 2 »
مردم به چهار چيز عمل كرده اند و ولايت را ترك گفتهاند
و پس از آنكه شعر حَسَّان بن ثابت را در ضمن حديثى از غدير روايت مىكند مىگويد : از ابن هارون عَبْدى ( راوى شأن نزول آيه اكمال دين از أبو سعيد خُدرى ) روايت شده است كه او گفته است : من مدّتى رأىِ خوارج را داشتم و بر آن عقيده و مذهب بودم و مذهبى جز آن نداشتم تا اينكه مرا مجالست با أبو سعيد خُدرى دست داد ، و شنيدم كه مىگفت : مردم مأمور شدهاند كه به پنج چيز عمل كنند . ايشان به چهار چيز عمل مىكنند و يكى را ترك كردهاند . مردى از أبو سعيد پرسيد : آنچه را عمل كردهاند چيست ؟ !
أبو سعيد گفت : نماز و زكات و حجّ و روزه . پرسيد : پس آنچه را كه ترك كردهاند كدام است ؟ ! أبو سعيد گفت : وَلَايَتِ عَلِىِّ بن أبيطَالِب ! آن مرد گفت : آيا داشتن ولايت هم ، در رديف آن چهار فريضه ، واجب است ؟ ! أبو سعيد گفت : آرى . آن مرد گفت : بنابراين مردم كافر شدهاند كه ولايت ندارند ! أبو سعيد گفت : گناه من
هامش
( 1 ) - « كشف الغمّة » ص 95 .
( 2 ) - « كشف الغمّة » ص 94 ، و در ص 25 و 92 و 96 ذكرى از صديق حنبلى خود كه راوى حديث است به ميان آورده است .