عُثْمان نمىدانند . على بيرون آمد و مىگفت :
سَيَبْلُغُ الْكِتَابُ أجْلَهُ . « 1 »
يعنى به زودى آنچه مقدّر شده است بسر مىرسد .
مقداد گفت : اى عبد الرّحمن أمّا وَ اللّه لَقَدْ تَرَكْتَهُ مِنَ الذَّيِنَ يَقْضُونَ بِالْحَقِّ وَ بِهِ يَعْدِلُونَ . مَا رَأيْتُ مِثْلَ مَا اوتَى إلَى أهْلِ هَذَا الْبَيْتِ بَعْدَ نَبِيِّهِمْ ؛ إنِّى لَأعْجَبُ مِنْ قُرَيْشٍ إنَّهُمْ تَرَكُوا رَجُلًا مَا أقُولُ : إنَّ أحَداً أعْلَمُ وَ لَا أقْضى مِنْهُ بِالْعَدْلِ . أمَا وَ اللهِ لَوْ أجِدُ عَلَيْهِ أعْوَاناً . فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ : يَا مِقْدَادُ اتَّقِ اللهِ فَإنِّى خَائِفُ عَلَيْكَ الْفِتْنَة . « 2 »
« سوگند به خدا تو ولايت را ترك كردى و واگذاردى و برداشتى از مردمى كه به حقّ حكم مىكنند و به حقّ گرايش دارند ! من هيچگاه نديدم مثل آنچه بر اين أهل بيت بعد از پيغمبرشان وارد شده است بر كسى وارد شده باشد . من از كار قريش در شگفتم كه ايشان ترك كردند مردى را كه نمىتوانم بگويم يكنفر در ميان همه امَّت از او داناتر ، و در قضاوت به عدلْ استوارتر است . سوگند به خدا ، اى كاش يارانى مىيافتم و براى يارى و كمك او قيام مىكردم . عبد الرّحمن گفت : اى مقداد از خدا بپرهيز ! من بيم دارم كه بواسطه تو فتنهاى بر پا شود » !
امير المؤمنين عليه السّلام از بيعت با عُثْمان خوددارى كردند . عبد الرّحمن گفت : فَلَا تَجْعَلْ يَا عَلِىُّ سَبيلًا إلَى نَفْسِكَ فَإنَّهُ السَّيْفُ لَا غَيْرُ . « 3 »
« اى على راه كشته شدنت را در جلوى پاى ما مگذار ! چون اگر بيعت نكنى شمشير است لا غير » ! چون بنا به وصيّت عمر گردن مخالف عُثْمان در اين شرائط بايد زده شود . طبرى گويد :
وَ تَلَكَّاً
هامش
( 1 ) - آيه 235 ، از سورهء 2 : بقره .حَتَّى يَبْلُغَ الْكِتابُ أَجَلَهُمى باشد .
( 2 ) - « تاريخ طبرى » طبع مطبعة استقامت قاهره ج 3 ، ص 297 ، و طبع دار المعارف مصر ، ج 4 ، ص 233 و « عقد الفريد » ج 3 ، ص 76 .
( 3 ) - « الإمامة و السياسة » طبع مطبعة الامة بدرب شغلان ، سنهء 1328 هجرى ، ص 26 .