بر دشمنانت غالب كند آيا بعد از تو از حكومت تو براى ما نصيب و بهرهاى خواهد بود ؟ حضرت فرمود : امر به دست خدا است هر جا كه بخواهد قرار مىدهد . « 1 »
وَ ما كانَ لِمُؤْمِنٍ وَ لا مُؤْمِنَةٍ إِذا قَضَى اللَّهُ وَ رَسُولُهُ أَمْراً أَنْ يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ وَ مَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلالًا مُبِيناً
« 2 »
« چون خدا و رسول خدا در امرى حكم كنند هيچ مرد مؤمن و زن مؤمنى را يارأى اختيار در امر خودشان نيست ، ( همه بايد محكوم به حكم خدا و رسول باشند و اختيار خود را كنار بگذارند ) و كسى كه مخالفت امر خدا و رسول خدا كند به تحقيق در گمراهى آشكارى فرو رفته است . »
چگونه مردم مىتوانند انتخاب امام براى خود كنند با آنكه ملاحظه مىشود كه اغراض و دعاوى و شهوات نفسيّه و اختلاف انظار و تفاوت آراء و معتقدات در ميزان تشخيص منتخب صالح موجود است بالأخصّ با كثرت دستجات و تشتّت روحيات و دستهبندىهاى ضدّ حقّ ، كه هميشه دامنگير بنى آدم بوده است . و لذا ديده مىشود كه در اثر انتخابات چه حقوقى ضايع شد و چه خونهائى ريخته شد و چه اموالى به غارت رفت و چه ناموسهائى هتك شد و چه احكامى معطّل ماند ، و چه حدودى زير پا افتاد ، و آن اسلام حيات بخش كه بر اساس حق و عدل شاخههاى خود را بر سر امّت گسترده تبديل به يك صحنه از فجايع و قبايح گرديده و به دست فجّار و فسّاق افتاده معركه را براى حملات خود بر عليه مسكينان خالى ديدند و تا توانستند از تعدّى و تجاوز كوتاهى ننمودند .
و مقتضاى اين بيان و نتيجه بحث اين مىشود كه خليفه بايد معصوم بوده و از جانب خدا معين گردد . علاوه بر تمام اينها ممكن است براى خليفهء انتخاب شده مسائل علمى پيش آمد كند كه از جواب فرو ماند ، و در اين صورت براى حفظ شخصيّت يا از پيش خود نظرى داده و فتواى بدون دليل مىدهد و يا به اهل نظر مراجعه نموده و به كسى كه در اين مسئله از او بصيرتر است مراجعه مىكند . در صورت اوّل در قانون و حكم خدا شكست و فتور پديد آورده است ، و در صورت دوّم
هامش
( 1 ) « سيرهء ابن هشام ص 289 و « سيره حلبيه » ج 2 ص 3 .
( 2 ) سوره احزاب : 33 - آيه 36 .