حركت و به گناه و تعدّى اشتغال ورزيده و ) نامهء عمل از پشت سر به او داده شده ( بد به احوال او كه ) بر هلاكت خود آه و فرياد كند و به آتش سوزان دوزخ درافتد . »
بنابر اين انسان بايد در تحت تعليم و تربيت صحيح واقع شود تا به كمال خود برسد و لذا خدا قرآن را نيز به حق فرستاده است .
اللَّهُ الَّذِي أَنْزَلَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ وَ الْمِيزانَ
« 1 »
و نيز حضرت رسول اللّه را به حقّ و دين حقّ مأموريّت داده است
هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدى وَ دِينِ الْحَقِّ
« 2 »
قوانين دين بر اساس توحيد است
يعنى دينى كه رسول اللّه آورده دين حق است و در او هيچ جنبه عبث و باطلى وجود ندارد و مىتواند جوابگوى نيازهاى يكايك از افراد بوده ، و تمام آنها را به كمال حقيقى و توحيد واقعى رهبرى كند .
اسلام دين توحيد است ، يعنى تمام دستورات اخلاقى و علمى آن بر اساس توحيد نازل شده است و مقنِّن و مشرِّع آن توحيد بوده و اين قوانين را براى وصول به توحيد جعل كرده است . پس اين قوانين بر اساس توحيد پائين آمده و چنانچه عمل شود بر توحيد بالا مىرود .
چگونه مىبينيم كه در قوانين دنيا و نظامنامههاى احزاب دستوراتى است كه از روح آن دسته و حزب سرچشمه گرفته و نمايندهء افكار و آراء آن حزب است ، و اگر كسى بدان پابند شود او را به آراء و افكار صاحبان آن حزب سوق مىدهد ، همين طور دين اسلام از توحيد سرچشمه گرفته است . توحيد يعنى تمام موجودات را بدون استثناء در تحت علم و قدرت و تاثير خدا ديدن و خدا را در تمام عوامل وجود مؤثِّر دانستن ، و در قبال خدا براى هيچ موجودى ارزش و استقلال وجودى نيافتن است . دستورات اسلام همگى بر اين اصل وضع شده است . شخص مسلّماًن و پابند به اين قانون خود را مرتبط به تمام جهان هستى مىبيند و از هيچ موجودى نمىگريزد ، با همه انس و الفت دارد ، از ملاقات و برخورد با مردم ، صلهء رحم ، عيادت مريض ، برآوردن حوائج نيازمندان ، و الفت با فقرا و مسكينان ، بذل مال براى آسايش ديگران ، و هزاران
هامش
( 1 ) سوره شورى : 42 - آيه 17 .
( 2 ) سوره صف : 61 - آيه 9 .