نقص و عيب در كاخ آفرينش نيست :
الَّذِي أَحْسَنَ كُلَّ شَيْءٍ خَلَقَهُ وَ بَدَأَ خَلْقَ الْإِنْسانِ مِنْ طِينٍ
« 1 »
« خداوند است كه هر موجودى را كه خلقت فرموده آفرينش او را نيكو قرار داده و ابتداى خلقت انسان را از گل قرار داده است . »
علاوه بر آنكه خلقت را نيكو و تام و تمام نموده است هر موجودى را به كمال خود هدايت مىنمايد .
قالَ فَمَنْ رَبُّكُما يا مُوسى قالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى
« 2 »
« فرعون به موسى گفت : پروردگار شما دو نفر ( موسى و هارون ) كيست ؟ موسى در پاسخ او گفت : پروردگار ما كسى است كه هر موجودى را كه آفريده آنچه لازمهء خلقت و تماميَّت آفرينش او بوده به وى عنايت نموده و سپس نيز او را در راه كمال خود رهبرى نموده است . » از ميان اين موجودات بىشمار كه همه تامُّ الخلقة ايجاد شده و در راه كمال به سوى مقصد در حركت هستند ، انسان نيز كه بر اساس فطرت خدا و سرشت توحيد خلق شده است بايد به سوى كمال رهبرى شود و آن استعدادهاى نهفته را به ظهور برساند . اگر در راه مستقيم حركت نمود به مقصد مىرسد و الّا دچار اضطراب و تشويش خاطر شده مانند مرغ بىآشيان هنگام طوفان و باران و رعد و برق و صاعقه آن قدر خود را به اين طرف و آن طرف زده تا هلاك شود و بدون ظهور استعداد و فعليَّت غرائز خدادادى جان سپرده ناقص از دنيا برود .
يا ايها الانسان انك كادح الى ربك كدحا فملاقيه
فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ بِيَمِينِهِ
فَسَوْفَ يُحاسَبُ حِساباً يَسِيراً
وَ يَنْقَلِبُ إِلى أَهْلِهِ مَسْرُوراً
وَ أَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ وَراءَ ظَهْرِهِ
فَسَوْفَ يَدْعُوا ثُبُوراً
وَ يَصْلى سَعِيراً
« 3 »
« اى انسان به تحقيق كه تو با رنج و مشقت فراوان به سوى پروردگار خود در سير و حركت هستى ، و به شرف ملاقات او خواهى رسيد . پس كسى كه ( در راه مستقيم حركت كرده و به كردار نيك اشتغال ورزيده ) نامهء عمل از دست راست به او داده شده است به زودى به حساب او به طور آسان رسيدگى شده و به سوى كسان خود در بهشت مسرور و شادمان خواهد رفت . و امّا آن كسى كه ( از راه كج و انحراف
هامش
( 1 ) سوره سجده : 32 - آيه 7 .
( 2 ) سوره طه : 20 - آيه 49 - 50 .
( 3 ) سوره انشقاق : 84 - آيه 7 - 13 .