را عمر با تصريح ذكر و نام بجاى فلان ذكر كرده است
قالَ : انَّ عُمَرَ قالَ : بَلَغَنى انَّ الزُّبَيْرَ قالَ : لَوْ قَدْ ماتَ عُمَرُ بايَعْنا عَلِيّاً . . . و در ص 583 - 584 گويد : انَّ فُلاناً وَ فُلاناً قالا : لَوْ قَدْ ماتَ عُمَرُ بايَعْنا عَلِيّاً . . . فَمَنْ بايَعَ رَجُلًا غَيْرَ مَشْوَرةٍ فَانَّهُما اهْلُ انْ يُقْتَلا وَ انّى اقْسِمُ بِاللهِ لَيَكُفَّنَّ الِّرجالُ اوْ لَيُقْطَعَنَّ ايْديهِمْ وَ ارْجُلُهُمْ وَ لَيُصَلَّبُنَّ فى جُذُوعِ الَّنخْلِ الحديث » « 1 »
وَ فِى « السِّيرةِ الحلبيَّة » ج 3 ص 401 : قالَ عُمَرُ : انَّ بَيْعَةَ ابِى بَكْرٍ فَلْتَةٌ اىْ مِنْ غَيِر اسْتِعْدادٍ وَ لا مَشْوَرَةً كَما تَقَدَّمَ رَدّاً عَلى مَنْ بلَغَهُ عَنْهُ انَّهُ قالَ : اذا ماتَ عُمَرُ بايَعْتُ فُلاناً وَ اللّهِ ما كانَتْ بَيْعَةُ ابِى بَكْرٍ بِمَشْوَرَةٍ الْبَيْعَةُ لا تَتَوَقَّفُ عَلى ذلِكَ . فَغَضِبَ فَلَمّا رَجَعَ مِنْ آخِرِ حِجَّةٍ حَجَّهَا الْمَدِينَةَ قالَ عَلَى الْمِنْبَر : قَدْ بَلَغَنَى انَّ فَلانا قالَ : وَ اللّهِ لَوْ ماتَ عُمَرُ بْنُ الْخَطّابِ لَقَدْ بايَعْتُ فلُاناً انَ بَيْعَةَ ابى بَكرٍ كَانَتْ فَلْتَةً مِنْ غَيْرَ مَشْوَرَةٍ فَلا يَغْتَرَّنَّ امْرُؤُ انْ يَقُولَ : انَّ بَيْعَةَ ابى بَكرٍ كانَتْ فَلْتَةً فَنَعَمْ كانَتْ كَذلِكَ الّا انَّ اللّهَ قَدْ وَقى شَرَّها .
اگر نتيجه آراء اهل حلّ و عقد عصمت است ، ابوبكر كه براى تعيين عمر مجلسى تشكيل نداد و به تنهائى عمر را به خلافت نصب نمود و با آنكه ابوبكر معصوم نبود چگونه انتخاب عمر براى ابوبكر به تنهائى مُنتج عصمت شد ؟ با آنكه طلحه به ابوبكر پرخاش نموده و انتخاب او را غلط معرّفى كرد . طلحه مسلّماً از اهل حلّ و عقد بود ، رأى ابوبكر بر رأى طلحه چه مزيّتى داشت ، كه آن نتيجهء عصمت دهد و رأى طلحه نتيجه خلاف عصمت ! ؟ انَّ ابا بَكْرٍ لَمّا نَصَّ عَلى عُمَرَ قامَ الَيْهِ طَلْحَةُ فَقال : ما تَقُولُ لِرَبِّكَ وَ قَدْ وَلَّيْتَ عَلَيْنا فَظّاً غَليظاً ؟ قالَ ابُو بَكْرٍ : فَرَكْتَ لى عَيْنَيْكَ وَ دَلَكْتَ لى عَقِبْيكَ وَ جِئْتَنى تَكُفَّنى عَنْ رَأْيى وَ تَسُدُّنى عن دينى ؟ اقوُلُ لَهُ اذا سَألَنى : خَلَّفْتُ عَلَيِهِمْ خَيْرَ اهْلِكَ . « 2 »
و اگر نتيجهء آراء عصمت است چرا عبدالرحمن بن عوف كه با عثمان بيعت كرد و او را به خلافت برگزيد قاطبهء مسلمين او را مذمّت كردند و بعد از آنكه جنايتهاى عثمان مشهود شد خود عبدالرحمن بر عثمان خرده گرفت تا جايى كه
هامش
( 1 ) « عبداللّه بن سبا » چاپ مصر ص 92 و در « غاية المرام » ص 560 راجع به قول عمر : ان بيعة ابىبكر فلتة از طريق عامّه 8 حديث و در 561 از طريق خاصه 23 حديث ذكر مىكند .
( 2 ) « الغدير » ج 7 ص 152 .