در خطبهء شقشقيّه :
فَيا عَجَباً بَيْنا هُوَ يَسْتَقيلُها فِى حَياتِهِ اذْ عَقَدَها لِآخَرَ بَعْدَ وَفاتِهِ . « 1 »
از كلام آن حضرت استفاده مىشود كه ابوبكر مىگفت : كه مرا رها كنيد و استعفاء دهيد و على را به جاى من برگزينيد و الّا اگر تقاضاى مجرّد استقاله و استعفاء بود و تقاضاى نصب على نبود اينكه تعجّبى نداشت . شاهد بر معنى آنكه مىگويد :
اقيلُونى وَ لَسْتُ بِخَيْرِكُمْ وَ عَلِىٌ فيكُمْ .
اين لفظ با خصوص قيد « وَ عَلِىٌّ فيكُمْ » در « تجريد » موجود و شارح آن قوشجى كه سنّى مذهب است بر آن ايراد نكرده و اين لفظ را از ابوبكر معترف است .
و در كتاب « احقاق الحق » قاضى نور اللّه شوشترى وارد است كه فضل بن روزبهان در هنگام جواب از زشتيهاى ابوبكر و آتش زدن در خانه حضرت زهراء سلام اللّه عليها خود تصريح مىكند كه در صحاح كتب اهل سنت موجود است كه ابوبكر بر فراز منبر آمده و گفت : اقيلُونى فَلَسْت بِخَيْرِكُمْ وَ عَلِىًّ فيكُمْ ، و نيز ابن حجر در « الصواعق المحرقة » ص 30 اقاله را از ابوبكر اعتراف دارد . « 2 »
عمر اجتماع سقيفه را لغزش شمرده است
و نيز اگر رأى سقيفه مُنتج عصمت بود چرا عمر آن را لغزش شمرده است ؟ ! « 3 » طبرى از عمر نقل مىكند كه گفت :
ثُمَّ انَّهُ بَلَغَنَى انَّ قائِلًا مِنْكُمْ يَقُولُ : لَوْ قَدْ ماتَ اميرُالْمُؤْمِنينَ ( عمر مقصود است ) بايَعْتُ فُلاناً فَلا يَغُرَّنَّ امْرَءاً انّ يَقُولَ : انّ بَيْعَةَ ابِى بَكْرٍ كانَتْ فَلْتَةً فَقَدْ كانَتْ كَذلِكَ غَيْرَ انّ اللهَ وَقى شَرَّها . « 4 »
و ابن هشام گويد : ثُمَّ انَّهُ قَدْ بَلَغَنى انَّ فُلاناً قالَ : وَ اللّهِ لَوْ قَدْ ماتَ عُمَرُ بْنُ الْخَطّابِ لَقَدْ بايَعْتُ فُلاناً فَلا يَغُرَّنَّ امْرَءاً انْ يَقُولَ : انَّ بَيْعَةَ ابِى بَكْرٍ كانَتْ فَلْتَةً فَتَمَّتْ وَ انَّها قَدْ كانَتْ كَذلِكَ الّا انَّ اللّهَ وَقى شَرَّها . « 5 »
و از « انساب الاشراف » بالذرى ج 1 ص 581 نقل شده است كه اين مطلب
هامش
( 1 ) « نهج البلاغه » فيض الاسلام ص 47 .
( 2 ) « شيعه و اسلام » سبط جزء 2 ص 103 . و فخر رازى در « نهاية العقول » ، و أبو عبيدة قاسم بن سلام ، و طبرى ، و بلاذرى در « أنساب الاشراف » ، و سمعانى در كتاب فضائل ، و محبّ الدّين طبرى در « الرّياض النّضرة » ، و در « تاريخ خميس » حكم به صحّت اين روايت كردهاند ، و جزرى در « كامل » با اين عبارت آورده است : قد وُلّيتُ عليكم و لستُ بخيركم
( 3 ) . در « الغدير » ج 5 ص 270 مىگويد كه عمر گفته است : انها كانت فلتة وقى اللّه شرها ( مصادر بسيارى در پاورقى ) يا گفته : فلتة كفلتات الجاهليه ( تاريخ طبرى ) فمن عاد مثلها فاقتلوه ( الصواعق المحرقه ) .
( 4 ) « تاريخ طبرى » ج 2 ص 446 .
( 5 ) « سيره ابن هشام » ج 4 ص 1073 . و در « غاية المرام » ص 549 در حديث 15 از محمّد بن على الحكيم الترمذى كه از اكابر علماء عامّه است نقل مىكند كه ابوبكر گفت : اقيلونى فان عليا احق منى بهذا الامر و فى رواية : كان الصديق يقول ثلاث مرات : اقيلونى اقيلونى فانى لست بخيركم و على فيكم .