و رسول خدا خصوصيّات آن را به اصحابش مىفرمود و در كتب اخبار و تواريخ نقل مىشد و علاوه نيز لازم بود كه خود اصحاب خصوصيّات آن را از رسول خدا سؤال كنند ، چه شده كه از موضوعات بسيار بسيط مانند جبال و حيض و اهلّه و انفاق و موارد انفاق سؤال كردند و قرآن بازگو مىكند :
يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْأَهِلَّةِ .
« 1 »
يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْأَنْفالِ
« 2 »
وَ يَسْئَلُونَكَ ما ذا يُنْفِقُونَ .
« 3 »
وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ .
« 4 »
وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْجِبالِ .
« 5 »
وَ يَسْئَلُونَكَ عَنْ ذِي الْقَرْنَيْنِ .
« 6 »
و از اين موضوع مهم كه ملازم با حيات عملى مسلمين تا بقاى عالم است هيچ سخنى به ميان نيامد . و مسلّماً نمىتوان گفت كه از خصوصيّات اين مجلس حلّ و عقد سؤال كردند ، منتهى مانند بسيارى از چيزها كه نظريّهء مخالفين در آنها مؤثّر بوده آنها را از بين برده و بالنّتيجه به ما نرسيده است ، زيرا اين مجلس مخالف نظريّهء اكثريّت امّت كه مىخواهند بر اين طريقه سير كنند نبود و در شرائط آن امرى مخالف آراء آنان نبوده ، بلكه ارباب حلّ و عقد از افرادى هستند كه خواهان چنين اجتماعى بوده و هستند .
و علاوه لازم بود كه در فتن و حوادثى كه بعد از رحلت حضرت رسول اللّه اتّفاق افتاد كارگردانان سقيفهء بنى ساعده و منتحلين به خلافت رسول اللّه در احتجاجات و مناظرات خود از چنين اجتماعى بازگو كنند ، و ادّعاى خود را بر اساس اين معجزهء عجيب پايهگذارى نمايند چه شد كه از چنين دليلى با اين متانت صرف نظر كردند ؟ به طورى كه در هيچ كتاب حديث يا تاريخ حتّى به يك حرف از اين موضوع اشارهاى نشده است نه از صحابه و نه از تابعين ! تا آنكه فخر رازى بعد از گذشتن قرون متمادى به اين معجزه خارق العاده وقوف يافته و خود وَ مَنْ تَبَعِ او براى تصحيح مجلس ابوبكر و عمر و ابو عُبَيْده در سقيفه بدين امر عظيم اطلّاع يافتند .
حقاً اگر نفس اين مجلس و نتيجه رأى معصومى را كه از آن برخاست معجزه ندانيم مسلّماً اطّلاع فخر رازى بعد از ششصد سال بر اين امر مكتوم معجزهاى بدون ترديد خواهد بود ! و علاوه خود او معترف است به اينكه مفسّرين و اهل حديث در
هامش
( 1 ) سوره بقره : 2 - آيه 189 .
( 2 ) سوره انفال : 8 - آيه 1 .
( 3 ) سوره بقره : آيه 222 .
( 4 ) سوره بقره : 2 - آيه 219 .
( 5 ) سوره طه : 20 - آيه 105 .
( 6 ) سوره كهف : 18 - آيه 83 .