و در تفسير « مجمع البيان » وارد است كه گفته شده است :
النَّعيمُ الصِّحَّةُ وَ الْفَراغُ .
« نعيم عبارت مىباشد از صحّت و فراغت . »
از عكْرمَه اين قول منقول است . و اين مطلب را تأييد مىكند روايتى كه ابن عبّاس از رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم نقل كرده است كه آن حضرت فرمود : نِعْمَتَانِ مَغْبُونٌ فِيهِمَا كَثِيرٌ مِنَ النَّاسِ : الصِّحَّةُ وَ الْفَرَاغ . « دو نعمت است كه بسيارى از مردم نسبت به آن دو مغبون هستند : صحّت و فراغت . » و ايضاً در « مجمع » است كه گفته شده است : النَّعِيمُ الامْنُ وَ الصِّحَّةُ .
« نعيم عبارت مىباشد از امنيّت و صحّت . » از عبد الله بن مسعود و مجاهد منقول است . و اين مضمون از حضرت امام محمّد باقر و امام جعفر صادق عليهما السّلام منقول است .
حضرت علّامه ( قدّه ) فرمودهاند : و از طريق اهل سنّت روايات ديگرى وارد است كه نعيم عبارت است از خرما و آب خنك ، و در بعضى از روايات غير از اين دو چيز نيز بيان شده است ؛ سزاوار است اينگونه روايات را حمل بر مثال نمود .
و همچنين از طرق اهل سنّت در حديث نبوى وارد است كه :
ثَلَاثٌ لَا يُسْأَلُ عَنْهَا الْعَبْدُ : خِرْقَةٌ يُوَارِى بِهَا عَوْرَتَهُ ، أَوْ كِسْرَةٌ يَسُدُّ بِهَا جُوعَتَهُ ، أَوْ بَيْتٌ يَكِنُّهُ مِنَ الْحَرِّ وَ الْبَرْدِ - الحديث .
« از بنده در مورد سه چيز مؤاخذه نمىشود : تكّه پارچهاى كه بدان عورتش را بپوشاند ، يا لقمه نانى كه بدان گرسنگىاش را فرونشاند ، يا اطاقى كه وى را از گرما و سرما محفوظ بدارد - تا آخر حديث . »
و سزاوار است كه اين روايت حمل شود بر خفّت حساب در ضروريّات
الله شناسى (فارسى) — صفحة 15
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص١٥