قَوْلُهُ : « تَجَلَّى لِعِبَادِهِ » أي أظْهَرَ ذاتَهُ فى مِرْءَاةِ كُلِّ شَىْءٍ بِحَيْثُ يُمْكِنُ أنْ يُرَى رُؤْيَةَ عيانٍ ، مِنْ غَيْرِ أنْ رَأَوْهُ بِهَذا التَّجَلّى رُؤْيَةَ عيانٍ ، لِعَدَمِ مَعْرِفَتِهِمْ بِالأشْياءِ مِنْ حَيْثُ مَظْهَريَّتِها لَهُ وَ أنَّها عَيْنُ ذاتِهِ الظّاهِرَةِ فِيها .
« و أَرَاهُمْ نَفْسَه » أي أظْهَرَها لَهُمْ فى آياتِ الآفاقِ وَ الانْفُسِ مِنْ حَيْثُ إنَّها شَواهِدُ ظاهِرَةٌ لَهُ ، وَ دَلائِلُ بَاهِرَةٌ عَلَيْهِ ؛ فَرَأَوْهُ رُؤْيَةَ عِلْمٍ وَ عِرْفانٍ .
« من غير أن يتجلى لهم » أي مِنْ غَيْرِ أنْ يُظْهِرَ ذاتَهُ فِيها عياناً بِحَيْثُ يَعْرِفونَ أنَّها مَظاهِرُ لَهُ ، وَ مَرايا لِذاتِهِ وَ أنَّهُ الظّاهِرُ فيها بِذاتِهِ .
[ « حضرت أمير المؤمنين صلوات الله عليه گفتهاند :
خداوند ظهور نموده است براى بندگانش بدون آنكه او را ببينند ، و خودش را به آنان نمايانده است بدون آنكه براى ايشان ظهور بنمايد .
كلام وى كه فرموده است : تَجَلَّى لِعِبَادِهِ يعنى ذات خود را در آئينهء تمام اشياء ظاهر كرده است بهطورىكه ممكن است ديده شود با ديدهء عيان ، بدون آنكه بندگانش او را بدين ظهور ببينند با ديدهء عيان ؛ به جهت آنكه مردم معرفت به اشياء ندارند از جهت مظهريّت آنها براى خداوند ، و اينكه اشياء عين ذات او هستند كه در آنها ظاهر گشته است .
و كلام وى كه فرموده است : وَ أَرَاهُمْ نَفْسَهُ يعنى ذات خودش را براى بندگان در آيات آفاقيّه و انفسيّه ظاهر نموده است ، از جهت آنكه آنها شواهد ظاهرهاى براى وى مىباشند ، و دلائل باهرهاى براى او هستند ؛ بنابراين او را با رؤيت علم و عرفان ديدهاند .
مِنْ غَيْرِ أَنْ يَتَجَلَّى لَهُمْ يعنى بدون آنكه ذاتش را در اشياء عياناً ظاهر كند بهطورىكه بندگان بشناسند كه اشياء مظاهر وى مىباشند ، و آئينههائى براى ذات او هستند به قسمى كه خداوند با ذات خودش در آنها ظاهر است . » ] »
الله شناسى (فارسى) — صفحة 33
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص٣٣