قالَ الشَّيْخُ الْكَبيرُ شِهابُ الدّينِ قَدَّس اللَّهُ سِرَّهُ : كانَ لِسانُ جَعْفَرٍ الصّادِقِ عَلَيْهِ السَّلامُ فى ذَلِكَ الْوَقْتِ كَشَجَرةِ موسَى عَلَيْهِ السَّلامُ عِنْدَ نِدائِهِ مِنْها بِأنّى أنا اللَّهُ . وَ لَعَمْرى أنّ الْمُطَّلَعَ أعَمُّ مِنْ ذَلِكَ ، وَ هُوَ مَقامُ شُهودِ الْحَقِّ فى كُلِّ شَىْءٍ مُتَجَلّياً بِصِفاتِهِ الَّتى ذَلِكَ الشَّىْءُ مَظْهَرُها ؛ لَكِنْ لَمّا وَرَدَ فى الْحَديثِ النَّبَوىِّ [ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ ] : « مَا مِنْ آيَةٍ إلَّا وَ لَهَا ظَهْرٌ وَ بَطْنٌ ، وَ لِكُلِّ حَرْفٍ حَدٌّ وَ لِكُلِّ حَدٍّ مُطَّلَع » خَصّوهُ بِذَلِكَ . » « 1 »
غزّالى در « إحياء العلوم » « 2 » گويد : و از درجه علياى قرائت قرآن خبر داده است جعفر بن محمّدٍ الصّادق رضى الله عنه ؛ قَالَ : وَ اللَّهِ لَقَدْ تَجَلَّى اللَّهُ عَزّ وَ جَلَّ لِخَلْقِهِ فِى كَلَامِهِ وَ لَكِنَّهُمْ لَا يُبصِرُونَ . وَ قالَ أيْضاً وَ قَدْ سَأَلوهُ عَنْ حالَةٍ لَحِقَتْهُ فى الصَّلاةِ - تا پايان روايت مروىّ از « فلاح السّائل » . آنگاه گويد : « بنابراين در مثل اين درجه ، حلاوت قرائت و لذّت مناجات بالا مىگيرد حتّى اينكه بعضى از حكماء گفتهاند : من عادتم اين بود كه چون قرآن مىخواندم ، از آن حلاوتى نمىيافتم . تا اينكه آن را بدينطور خواندم كه گويا من از زبان پيغمبر مىشنوم كه بر اصحابش تلاوت مىكند . پس از آن از اين نيز برتر آمدم و اينطور مىخواندم كه گويا من آن را از جبرائيل عليه السّلام مىشنوم كه بر پيغمبر القاء مىنمايد . سپس خداوند خودش بهمنزله ديگر درآمد و الآن طورى مىباشد كه من آن را از متكلّم به خود قرآن مىشنوم ؛ و در اين حال لذّت و نعيمى بر من رخ مىدهد كه قادر بر تحمّل آن نيستم . » - انتهى كلام غزالى .
در « كشف الغايات فى شرح ما اكْتنَفَتْ عليه التّجلّيات » « 3 » كه بر كتاب
هامش
( 1 ) طبع سنگى ، ص 120
( 2 ) طبع دار الكتب العربيّة الكبرى ، ج 1 ، ص 259
( 3 ) طبع مركز نشر دانشگاهى - طهران ( 1408 هجرى قمرى ) با تحقيق عثمان إسماعيل يحيى ، ص 172