الْأَقْصَى الَّذِي بارَكْنا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آياتِنا إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ
« 1 »
معراج رسول اكرم صلّى الله عليه و آله ليله المعراج
و معراج حضرت رسالت صلّى الله عليه و آله مشهور است . و رفتن آن حضرت از مسجد الحرام تا به مسجد أقصى ثابت به اين آيه است كه ذكر رفت ، و از آنجا تا به آسمان به حديث لَمَّا عُرِجَ بِى إلَى السَّمَاءِ ، و از آنجا به باقى افلاك و به بهشت و عرش و بالاى عرش به خبر آحاد .
يعنى تو نيز خود را از همه قيود صورى و معنوى خلاص كن تا به بركت متابعت حضرت رسالت صلّى الله عليه و آله به أفلاك و عرش و بالاى عرش عروج نمائى . و آيات كبرى كه « 2 » ظهورات الهى و تجلّيات جمالى و جلالى و فناء فى الله و بقاء بالله است تعرّج « 3 » كنى و مشاهده نمائى . و علم اليقين ، عين اليقين بلكه حقّ اليقين گردد .
و از اين سخنان كه در اين ابيات سابق و لاحق شيخ مىفرمايد معلوم مىشود كه مراتب ولايت انبياء عليهم السّلام ، اوليا را حاصل مىشود بهواسطه حسن متابعتى كه اولياء نسبت با انبياء دارند .
بدانكه : معراج را اسبابى است ؛ بعضى از جانب حقّ است كه عنايت و جذبه است ، و بعضى از جانب عبد و آن كمال انقطاع است از خلق و توجّه تامّ به حضرت حقّ . و چون انسان مركّب القُوى و مدنىّ الطّبع است و او را در روز البتّه اختلاط با خلق مىباشد و چنان انقطاعى كه وسيله و سبب عروج باشد ، مگر أحياناً واقع شود به جهت آنكه عزلت از خلق داشته باشد ، و « إنَّهُ لَيُغَانُ عَلَى
هامش
( 1 ) آيه 1 ، از سوره 17 : الإسراء : « پاك و منزّه است آن خدائى كه در شبى بندهاش را سير داد از مسجد الحرام تا مسجد اقصى ، آنجا كه ما اطراف و جوانبش را بركت دادهايم ، براى آنكه به آن بنده آيات خودمان را نشان بدهيم . حقّاً و تحقيقاً اوست يگانه شنوا ، و يگانه بينا » .
( 2 ) نسخهء « ز » : را كه
( 3 ) نسخه « ز » : تفرّج