خدا وجود دارد كه از آسمان و زمين به شما روزى برساند ؟ معبودى جز خدا وجود ندارد ، پس از حق و راستى چگونه رويگردان مىشويد . » « 50 » در حديثى به جا مانده از امام صادق عليه السلام آمده است : « خداى عزّ و جلّ بندگان را نيافريد مگر براى آن كه او را بشناسند ، و چون شناختند به عبادت و بندگى او بپردازند ، و چون بندهء او شدند با اين عبادت از عبادت جز او بى نياز شوند » ، پس مردى گفت : يا ابن رسول اللَّه ! پدر و مادرم فداى تو باد ، پس معرفت خدا چيست ؟ و او گفت : « معرفت اهل هر زمان امام ايشان است كه بر آنان فرمانبردارى از او واجب است » . « 51 » بنا بر اين حديث آزاد شدن انسان از پرستش جز خدا هدف اعلاى آفرينش است ، و بدين گونه توحيد و يكتا پرستى محور اساسى هر يك از سورههاى قرآن و آيات آن است .
ثانيا : عبادت خدا جز با شناخت او صورت اتمام نمىپذيرد ، و معرفت او جز با عبادت و بندگى او ميسر نمىشود ، بدان سبب كه در معرفت او نزديك شدن به او و به رضاى او وجود دارد ، و به همين سبب است كه معرفت خدايا معرفت آيات او ، بنا بر آنچه از نص قرآن گذشت ، هدفى از هدفهاى خلق است و آن را در اين آيه نيز ملاحظه مىكنيم :
اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ سَبْعَ سَماواتٍ وَ مِنَ الْأَرْضِ مِثْلَهُنَّ يَتَنَزَّلُ الْأَمْرُ بَيْنَهُنَّ لِتَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ وَ أَنَّ اللَّهَ قَدْ أَحاطَ بِكُلِّ شَيْءٍ عِلْماً
« خدا است آن كه هفت آسمان را آفريد و از زمين همانند آنها ، و فرود مىآيد فرمان ميان آنها تا بدانيد كه خدا بر هر چيز توانا است ، و علم او همه چيز را فرا گرفته است . » « 52 » / 73 ولى چگونه مىتوان به كمال معرفت و شناخت خدا رسيد ، بى آن كه شخص به او تسليم شود ، و از او فرمانبردارى كند ، و به بندگى و عبادت او بپردازد ،
هامش
( 50 ) - فاطر / 3 .
( 51 ) - از علل الشرائع در تفسير البصائر ، ج 41 ، ص 134 .
( 52 ) - الطلاق / 12 .