چيست ، اى فرستادگان ؟ » لا بد بايد به كار بزرگى در زمين بپردازيد ، آن كار بزرگ چيست ؟
[ 32 - 33 ]
قالُوا إِنَّا أُرْسِلْنا إِلى قَوْمٍ مُجْرِمِينَ * لِنُرْسِلَ عَلَيْهِمْ حِجارَةً مِنْ طِينٍ
« ما بر سر قومى مجرم و گناهكار فرستاده شدهايم * تا برايشان سنگى ساخته شدهء از گل بفرستيم . » اين سؤال پيش مىآيد كه : اولا آن گل چيست ؟ . . . آيا مقصود همان اجرى است كه شهر ايشان با آن ساخته شده ، بدان سبب كه آن شهر ساخته شد و سپس در ساعت هلاك شدن آن قوم فرو ريخت ؟ يا اين كه گدازههاى آتشفشانى بر سر ايشان فرو ريخت كه به گل تشبيه شده ؟ يا اصل سنگى كه با آن هلاك شدند از گل فراهم آمده بوده است ؟ . . . اين را درست نمىدانيم ، ولى از ظاهر آيه چنان برمىآيد كه اين سنگ همان سجّيل است كه در آيهء ديگرى از قرآن آمده و گفتهاند كه آن معرّب از كلمهء فارسى « سنگ گل » است ، و آنچه نزديكتر به نظر مىرسد آن است كه پارههايى از گل خشك شده بوده باشد .
/ 51 ثانيا : آيا گناه آنان چه بود كه مستحق چنين عذاب سختى شدند ؟ چنان مىنمايد كه آنان به تدريج در مراحل بدكارى پيش رفتند تا به درك اسفل رسيدند ، و اين كه گناهشان در انحراف جنسى بوده ، و اما جز آن در حديث آمده است : « آنان خود را از غائط پاك نمىكردند و به تطهير خود از جنابت نمىپرداختند ، و اين كه بخيل و نسبت به خوراك حريص بودند . » « 38 » [ 34 ]
مُسَوَّمَةً عِنْدَ رَبِّكَ لِلْمُسْرِفِينَ
« كه علامت زدهء در نزد پروردگارت براى اسرافكاران بود . » از اين آيه چنان برمىآيد كه اسراف آدمى را به گناه و جريمه مىرساند ، پس او به اسراف و فزونخواهى مىپردازد تا حق خود را تمام به دست آورد ، و به تجاوز كردن نسبت به حقوق ديگران كشيده مىشود ؛ و در حديث از امام على عليه
هامش
( 38 ) - همان منبع ، ص 129 .