گمراه باشد . » كسانى كه رسالت و رسول را تكذيب كردند ، و منكر بعث شوند ، و آمادهء ديدار آخرت نماندند ، / 469 بلكه در بدكارى و گناه اسراف كردند و گمراه شدند .
فَنُزُلٌ مِنْ حَمِيمٍ * وَ تَصْلِيَةُ جَحِيمٍ
« پس با آب جوشان پذيرايى خواهند شد * و به دوزخ درخواهند آمد . » امام كاظم ( عليه السّلام ) گفت : « چون كافرى بميرد ، هفتاد هزار نفر از نگاهبانان دوزخ جنازهء او را تا كنار گورش مشايعت مىكنند ، و او با حاملان نعش خود سخنى مىگويد كه جز انس و جن همه چيز آن را مىشنود و مىگويد : كاش مرا بازگشتى مىبود تا از مؤمنان مىشدم ، و مىگويد :
. . . رَبِّ ارْجِعُونِ * لَعَلِّي أَعْمَلُ صالِحاً فِيما تَرَكْتُ
« پروردگارا ! مرا بازگردانيد تا شايد به انجام دادن عملى صالح بپردازم » ، « 170 » پس نگاهبانان دوزخ به او پاسخ مىدهند كه :
كَلَّا إِنَّها كَلِمَةٌ هُوَ قائِلُها
« هرگز چنين نخواهد شد و اين سخنى است كه تو گويندهء آنى » ، « 171 » و فرشتهاى به آنان ندا مىدهد : اگر به دنيا بازگردانده شود ، به آنچه از آن نهى شده بود باز خواهد گشت ، پس چون او را به قبر داخل كنند و مردمان از او دور شوند ، منكر و نكير به هولناكترين صورت بر وى وارد مىشوند و به او مىگويند :
پروردگارت كيست و دينت چيست و پيامبرت چه كس ؟ پس دچار لكنت زبان مىشود و هيچ نمىتواند بگويد ، پس ضربهاى از عذاب خدا به او وارد مىآورند كه هر چيز از آن به هراس مىافتد ، و بار ديگر مىپرسند كه : پروردگارت كيست و دينت چيست و پيامبرت چه كس ؟ و او مىگويد : نمىدانم ، پس به او مىگويند : نه دانستى و نه راه يافتى و نه رستگارى شدى ! و سپس درى به سوى آتش بر وى باز مىكنند و هديهاى از آب جوشان جهنم براى او مىآورند ، و اين است گفته خداى جلّ جلاله : « دو آيه » . « 172 »
هامش
( 170 ) - المؤمنون / 99 و 100 .
( 171 ) - همان آيات .
( 172 ) - أمالى شيخ صدوق ، ص 239 .