دانايان » ، « 149 » و گفت :
كِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَيْكَ مُبارَكٌ لِيَدَّبَّرُوا آياتِهِ وَ لِيَتَذَكَّرَ أُولُوا الْأَلْبابِ
« كتابى است فرخنده كه آن را به تو فرو فرستاديم تا در آيات آن بينديشند و تدبر كنند و خردمندان آن را به ياد بسپارند و از آن پند گيرند » . « 150 » از آن جا كه ما به انديشههاى حاضر و آماده عادت كردهايم ، و فرايند تفكر فرايندى مستلزم تلاش و كوشش است ، و از آن روى كه روشهاى ما در فهم قرآن غالبا عقب مانده و نادرست است ، در نتيجه از فرهنگ قرآنى كه به آن در زندگى فردى و اجتماعى نيازمنديم ، دور ماندهايم ، و على رغم نياز شديدى كه به آن داريم از آن با وجود نيازمندى شديد ، عملا سودى به دست نمىآوريم . و چه بسيار حال ما شبيه به حال تشنهاى است كه در نزديكى نهر فرات است و از آن خبر ندارد ، يا فقيرى كه در زير پاى او گنجى بزرگ نهفته است ! نبايد فراموش كنيم كه يكى از معانى « مكنون » محفوظ است و اين مىرساند كه هيچ دست تحريفى به آن نرسيده و هرگز نخواهد رسيد ، و مشركان و كافران هرگز نمىتوانند نور آن را خاموش كنند . و بعضى از مفسران گفتهاند كه معنى آن اين است كه كتاب در نزد خدا محفوظ است ، و كتاب در اين جا كتابى است كه در آسمان است ، « 151 » ولى / 458 چنان به نظر مىرسد كه آيهء بعدى اين آيه را تفسير مىكند ، و بنا بر اين مقصود آن است كه از ناپاكان مكنون و پوشيده است .
لا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ
« دست بدان نسايند مگر پاك شدگان » .
مفسران و فقيهان به پيروى از آيات گفتهاند كه : بسودن و لمس كردن قرآن جز بر مسلمان پاك روا نيست . و ابو الحسن ( عليه السّلام ) گفت : « قرآن را نبايد شخص ناپاك و جنب لمس كند ، و به خط آن دست بزند يا آن را بر خود آويخته داشته باشد ، چه خداوند گفته است : « الآية » ، « 152 » و چون از امام صادق ( عليه
هامش
( 149 ) - العنكبوت / 43 .
( 150 ) - بحار الانوار ج 92 ، ص 29 .
( 151 ) - القرطبى ، ج 17 ، ص 224 .
( 152 ) - نور الثقلين ، ج 5 ، ص 226 .