تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 463

مساهمون:

ص٤٦٣
رسالت او برنمىانگيزد ؟ [ 68 - 70 ] سپس بايد به آب بنگريم و مخصوصا به آبى كه آن را مىآشاميم و زندگى ما و زندگى هر موجود زنده وابستهء به آن است توجه كنيم و بدانيم كه ما آن را از ابر فرو نفرستاده‌ايم .
أَ فَرَأَيْتُمُ الْماءَ الَّذِي تَشْرَبُونَ * أَ أَنْتُمْ أَنْزَلْتُمُوهُ مِنَ الْمُزْنِ أَمْ نَحْنُ الْمُنْزِلُونَ
« آيا به آبى كه مىآشاميد توجه كرده‌ايد ؟ * آيا شما آن را از ابر فرو آورديد يا ما فرود آورندهء آن بوديم ؟ » شك نيست كه ما نمىتوانيم مدّعى فرود آوردن آن شويم ، و بزرگترين دليل بر اين آن است كه نمىدانيم كه چه وقت باران خواهد آمد ، و چون آسمان ما را ابرها فرو پوشانند ، دخل و تصرفى در فرود آوردن باران و مقدار آن از آنها نداريم ، و اين حقيقتى است كه همگان آن را قبول دارند ، ولى بعضى در اين جا شبهه‌اى وارد كرده و گفته‌اند كه : باران نتيجهء عوامل و قوانين طبيعى است كه از بخار شدن آب اقيانوسها و درياها و رودخانه‌ها بر اثر حرارت خورشيد آغاز مىشود ، كه پس از گذشتن بخارها در جو و رسيدن به طبقات بالا به صورت ابر درمىآيند ، و اين عملى است كه نظام محض آن را انجام مىدهد ، و نيازى به فرض وجود اراده‌اى ( آفريدگار ) كه عمل به سبب آن صورت پذير شود ، ندارد ، و اين از دشوارترين مشكلات انسان با علم است . دكتر بوخنر آلمانى مىگويد كه : چون ما حتى يك نمود را در جهان گسترده ، از دورترين نقطهء اكتشاف شدهء در فضا گرفته تا نزديكترين جرم به خودمان ، منحرف از نظام جهانى نيافته‌ايم ، پس احتياجى به فرض كردن وجود خدا نداريم . ولى حقيقت آن است كه نبودن انحراف و استثنايى در نظام ، يا فراگير بودن نظام در جهان دليل بر نبودن خالق نيست ، بلكه دليلى قاطع بر وجود كسى است كه اين نظام را آفريده و همو خداى آفريدگار بزرگ است ، و گرنه چه كسى اين نظام را قرار داده و به جريان انداخته است ؟ و از اين گذشته ، آيا هر چه در
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 463 | احمد آرام / السيد محمد تقي المدرسي