موعظهها و اندرزها با فراوانى و وضوح آنها همچون خورشيد است ، ولى يا اگر كسى چشمش را ببندد يا در زير پوششى قرار گيرد ، مىتواند خورشيد را ببيند ؟ ! به همين سبب يكى از مهمترين هدفهاى رسالتهاى الاهى برداشتن اين پوششهايى است كه ميان ما و حقايق است به وسيلهء علم از راه تعليم و با تزكيهء نفس تا آنها را به صورت مستقيم مشاهده كنيم ، و خداوند متعال گفته است :
هُوَ الَّذِي بَعَثَ فِي الْأُمِّيِّينَ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِهِ وَ يُزَكِّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ إِنْ كانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِي ضَلالٍ مُبِينٍ
« او است آن كه برانگيخت در درس ناخواندگان فرستادهاى از خود ايشان تا آيات او را براى ايشان بخواند و پاكيزهشان سازد و به آنان كتاب و حكمت بياموزد ، هر چند كه پيش از آن در گمراهى آشكار بودند » ، « 102 » آيا ديدهاى كه كسى فرزندش گم شده باشد و او را به آن فرزند راهنمايى كرده باشند ؟ ! آيا ديدهاى كه چگونه او را مىشناسد ؟ ! كسى كه در گمراهى آشكار زندگى كند ، و از حقايقى كه در نزديكى او است رويگردان باشد ، اگر از روى چشمش چشمبند را بردارند ، چگونه راه خود را به آنها مىيابد ؟ و گاه نيازى به آن نيست كه انسان همهء حقايقى را كه آيات هدايت كنندهء به آنها است فراگيرد و به سبب آنها به معلومات و معارف ايمان آورد ، بلكه آنچه بيشتر مورد نياز است بيدارى ضمير و برانگيخته شدن عقل است .
انسان به اتراف مىپردازد ، و بر شرك اصرار مىورزد ، و به سبب گمراهى از پروردگارش به آخرت كافر مىشود ، و به همين سبب قرآن آيات معرفت راهنماى به سوى خدا را به ياد او مىآورد ، و گاه اين نزديكترين چيز به او ( همچون آفريده ) است ولى او از آن غفلت دارد .
شرح آيات :
[ 57 ] چون انسان آفريده است ، پس آفرينش او نزديكترين چيزها به او
هامش
( 102 ) - الجمعة / 2 .