اين كه سبب اتصال آن به همهء آنچه پيش از آن آمده است مىشود ، پس ملك اصحاب يمين است و به خاطر ايشان به وجود آمده ، و اين آشكارتر است .
[ 39 - 40 ] اما دربارهء نسبت اين گروه در بشريت و در هر نسلى از نسلهاى مسلمانان ثلّة ( بيش از اندك ) است ، بدان سبب كه به عامهء مؤمنان و مسلمانان نسبت داده شده است .
ثُلَّةٌ مِنَ الْأَوَّلِينَ * وَ ثُلَّةٌ مِنَ الْآخِرِينَ
« گروهى از پيشينيان * و گروهى از پسينيان . » / 411 امام صادق ( عليه السّلام ) در معنى « الأوّلين » گفت : « طبقهاى كه با پيغمبر ( صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم ) بودند » ، و در معنى « الآخرين » : « افراد امت پس از پيامبر ( صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم ) ، « 51 » و اين نگرشى واقعى است كه ايستار مبالغهآميز دربارهء اولين از مسلمانان را نفى مىكند كه همهء آنان را از سابقان تصور مىكند ، و هدايت را در پيروى هر يك از آنان مىداند ، بنا بر تفسير به صورت مطلق حديث : « اصحاب من همچون ستارگانند و از هر كدام كه پيروى كنيد به هدايت مىرسيد » ، پس نسل اول هر چند با كوشش و تلاش خويش تمدن اسلامى را تأسيس كردند ، حماسههايى را بنيان نهادند ، بعضى از آنان از سابقون بودند و كمتر از آن از اصحاب اليمين ، و بعضى از آنان ، به تصريح قرآن از منافقان به شمار مىروند :
وَ مِمَّنْ حَوْلَكُمْ مِنَ الْأَعْرابِ مُنافِقُونَ وَ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ
« و از اعراب پيرامون شما گروهى از منافقاناند ، و از مردم مدينه نيز » . « 52 » اين با ايستار يأسآميز مسلمانان امروز منافات دارد . هرگز چنين نيست ، و اين امكان وجود دارد كه يكى از ما در زمرهء سابقون يا دست كم از اصحاب اليمين باشيم به همان گونه كه گروه اول مسلمانان مىتوانستهاند چنين باشند .
از آن روى چنين است كه امت اسلامى پيوسته بهترين امت برخاستهء از
هامش
( 51 ) - همان جا .
( 52 ) - التوبة / 101 .