از ارواح قرار داده است : آنان را با روح القدس تأييدشان كرده است كه به وسيلهء او چيزها را شناختند ، و با روح الايمان تأييدشان كرده است كه به وسيلهء او از خداى عزّ و جلّ ترسيدند ، و با روح القوة تأييدشان كرده است كه به وسيلهء او توانايى اطاعت از خدا را پيدا كردند ، و با روح الشهوة تأييدشان كرده است كه به وسيلهء او شهوت فرمانبردارى از خداى عزّ و جلّ را پيدا كردند و از نافرمانى او بيزار شدند ، و در ميان ايشان روح المدرج را قرار داده است كه به وسيلهء او آمد و شد مىكنند » . « 18 » در حديث ديگرى به جا مانده از امام موسى الكاظم ( عليه السّلام ) كنيزان / 394 رسول اللَّه و امامان عليهم السلام آمده و آنان را از سابقون خوانده است . « 19 » از حديثى ديگر چنان برمىآيد كه در تفاضل در ايمان اولين و آخرين با يكديگر برابرند ، و از امام صادق ( عليه السّلام ) روايت شده است كه از او پرسيدند :
آيا ايمان درجات و منازلى دارد كه مؤمنان در داشتن آن درجات در نزد خدا با يكديگر تفاضل دارند و او گفت : « آرى » و سؤال كننده گفت : خدا رحمتت كند ، آنها را براى من توصيف كن تا بفهمم ، و او گفت : « خدا ميان مؤمنان مسابقه گذاشت ، چنان كه در روز شرطبندى ميان اسبان دونده مسابقه مىگذارند ، و سپس به آنان براى نزديك شدن به وى درجاتى مقرر داشت ، پس براى هر زن از ايشان درجهء سبقى قرار داد و در آن از حق او هيچ نكاست ، و هيچ عقب ماندهاى بر آن كه پيشى گرفته است مقدم نمىشود ، و هيچ مفضولى بر فاضل ، و بدين گونه ميان اوائل اين امت و اواخر آن تفاضل و تفاوت وجود ندارد . . . » . « 20 » از اين همه چنان الهام مىگيريم كه مفهوم سبق عامتر از تقدّم زمانى محض نسبت به ايمان است ، چه از اين طريق راه خيرات و مبادرت به درجات ايمان گستردهتر مىشود ، و در حديث پيشين راوى از امام صادق عليه السّلام دربارهء درجات مسابقه پرسش كرد و امام به او در اين باره گفت كه خداى عزّ و جلّ اين استباق
هامش
( 18 ) - همان كتاب ، ص 205 .
( 19 ) - همان كتاب ، ص 210 .
( 20 ) - همان كتاب ، ص 208 ، و حديث مفصل است .