گرسنه ماندن و عذاب چشيدن و تبعيد و كشته شدن مىانجامد ، و چون به چالش بپردازد و رسالت پيروز شود ، دشواريهايى تازه پديد مىآيد از آن روى كه دنيا با همهء فريبندگيهايى كه از زن و زيور و مال و فرزند و شهوات رياست دارد با او رو به رو مىشود ، و چون بر اينها پيروز شود ، مواجه با جريان اجتماعى تازهاى مىشود كه از كسانى تشكيل شده كه پس از پيروزى به طمع دنيا به گروه فاتح شده پيوستهاند و در صدد آنند كه دين را از محتويات آن نهى كنند و كلمات را از محلهاى خود جابجا كنند .
خلاصه آن كه : زندگى سابقين سلسلهاى از مبارزههاى پايان ناپذير است . . . و بنا بر اين نيازى به جهاد پيوسته دارند ، و نيز به نوپردازيهاى دايمى و وضع مقررات قاطع و تاريخى كه نبايد از آنها منفك شوند تا آن گاه كه به يقين برسند ، و اين يقين آن گاه حاصل مىشود كه شخص پروردگار را با رضايت ملاقات كند و بداند كه او نيز از وى راضى است .
سابقان آن كسانند كه نخستين گام را به طرف خير برداشتهاند ، و با بصيرت و فهم خود ايمان آوردند ، و در عمل به خدا توكل داشتند ، و معتمد به خود بودند ، و با شجاعت خويش گردنبند عادت را گسيختند و از جاذبهء محيط بيرون آمدند و از سقفهاى ساختگى با جستجو و ابتكار و ابداع تجاوز كردند
وَ لا يَخافُونَ لَوْمَةَ لائِمٍ
« و از سرزنش هيچ سرزنش كننده نترسيدند » . « 8 » آنان از لحاظ كمّيت و نوع خير سابقه دارترند ( اسبق ) ، و نوع تنها از ديدگاه تقوا و اخلاص نيست ، بلكه از ديدگاه اتقان هم هست بنا بر اين گفتهء خداى تعالى :
الَّذِي خَلَقَ الْمَوْتَ وَ الْحَياةَ لِيَبْلُوَكُمْ / 391 أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا
« آن كه مرگ و زندگى را آفريد تا شما را بيازمايد كه كدام يك در عمل نيكوتريد » . « 9 » اما كارگر بودن سبق و پيشى در نزد اين گروه متمركز در امور ذيل است :
هامش
( 8 ) - المائدة / 54 .
( 9 ) - الملك / 2 .