تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 405

چون نامهء اعمال اهل بهشت را به دست راست آنان مىدهند ، به همين سبب طرف راست در آن روز نشانهء رفتن به بهشت خواهد بود ، و بعضى گفته‌اند كه : كلمهء يمين در اين جا به معنى اصحاب يمن است در مقابل اصحاب شومى در آيهء بعدى ، ولى چنان مىنمايد كه تفسير نخستين واضحتر است ، به سبب به كار رفتن يمين براى اهل بهشت در نصوص اسلامى . ما أَصْحابُ الْمَيْمَنَةِ « چه اصحاب ميمنه‌اى ! » و در اين تعبير اشاره‌اى به تفخيم و بزرگداشت است ، و مقصود از آن تمايزى است كه ميان اينان و اصحاب شمال ( چپ ) از لحاظ پاداش بزرگ وجود دارد . [ 9 ] وَ أَصْحابُ الْمَشْئَمَةِ « و اصحاب چپ . » گفته‌اند : اعراب طرف شمال ( چپ ) را شؤم مىنامند و آن را نحس و شوم مىدانند ، و مىگويند : فلان شأمة يعنى فلانى در طرف چپ است و دست چپ را شؤمى مىخوانند . پس مراد از اصحاب المشأمة آن كسان است كه در قيامت نامهء اعمالشان را به دست چپشان مىدهند تا معلوم شود كه آنان از اصحاب آتش‌اند . به قولى معنى آن اصحاب شؤم و نحس است . ما أَصْحابُ الْمَشْئَمَةِ « چه اصحاب مشئمه‌اى ! » / 389 اين بيم دادن دليل بر عذاب سختى است كه براى ايشان آماده شده است ، و شايد حكمت اين تهديد در اين جا و آن جا جدا كردن دو گروه به صورت نهايى از يكديگر است على رغم آميزشى كه در دنيا با يكديگر داشته‌اند ، چه ممكن است كه پسرى از اينان باشد و پدرش از آنان ، ولى در سرنوشت آخرت با يكديگر شريك نيستند ، بلكه فاصلهء ميان آنان دور تر از فاصلهء آسمان تا زمين است . از آيات قرآنى متعددى چنين مفهوم مىشود كه هدف ژرفتر كردن جدايى ميان اهل صلاح و اهل فلاح از يكديگر است ، چه اگر انسان از اين جدايى خبر نداشته باشد ، طبيعى است كه در سراشيبى فساد فرومىافتد ، و آن به سبب جاذبهء مادّى آن است و اين كه سقوط به قرارى نياز ندارد و معمولا در غيبت صاحب آن و