تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 402

خافِضَةٌ رافِعَةٌ « فرود آورنده و بالا برنده . » گردنكشان و مستكبرانى كه به ناحق در زمين تكبر مىكردند و براى خود مقام بلند قايل مىشدند ، به ته جهنم فرو مىروند ، و مستضعفانى كه در دنيا از حقوق خود محروم مانده بودند ، اين واقعه آنان را به درجات عالى بهشت بالا مىبرد . در حديثى از امام زين العابدين عليه السّلام روايت شده است : « خافضة : ( وقعه‌اى است كه ) - به خداى سوگند - دشمنان خدا را در آتش فرو مىبرد ، و رافعة ( وقعه‌اى است كه ) - به خداى سوگند - اولياى خدا را به بهشت بالا مىبرد » . « 1 » [ 4 ] آيا ديده‌اى كه چگونه گاهواره همراه با كودك به حركت درمىآيد ، به همين گونه زمين نيز با هر چه در آن است به حركت درمىآيد ، و هر چه بر روى آن ساخته شده منهدم مىشود و هر چه بر سرپا ايستاده است فرو مىريزد . إِذا رُجَّتِ الْأَرْضُ رَجًّا « هنگامى كه بلرزد زمين لرزيدنى . » ابن عباس گفت : رجة به معنى حركت شديد است كه از آن صوتى شنيده شود ، « 2 » و ظاهرا از لرزش بزرگتر است ، و به همين سبب روايت شده است كه : « هر كس كه بر دريا در هنگام ترتج آن سوار شود ، زندگى تضمين شده ندارد » ، « 3 » يعنى در آن هنگام كه امواج آن پريشان و مضطرب است ، و در اين شك نيست كه امواج دريا هميشه هست و مراد از ارتجاج اضطراب و هيجان دريا است . / 386 بايد پيش خود تصور كنيم كه در آن هنگام كه زمين در زير پاى مردم آن چنين حالتى پيدا كند ، آيا ديگر چيزى باقى مىماند كه بر آن اعتماد و تكيه كنند ؟ ! [ 5 ] در آن هنگام كه زمين كه از بزرگترين مراكز آرامش و اطمينان است در زير پاى ما متزلزل شود ، و سپس كوه‌ها كه لنگرهاى زمين محسوب مىشوند از هم