آشكار بر جود خورشيد است .
صاحبان بصيرت اين حقيقت را به ياد دارند ، و با عقلهاى خود به غيبت واقعى / 39 و قابل مشاهده در هر چه پيوستهء به آفرينندهء طبيعت است راه مىيابند ، و مىدانند كه هر چيز در دستگاه آفرينش و آفريدگان نشانهاى آشكار از آفريدگار بزرگ آن است ، به همان گونه كه بازتابهاى نور گواهى بر وجود منبع آن ( خورشيد ) است ، و خدا برتر از آن است كه با مثلها به آن برسيم .
بدين گونه است كه آيات خدا در زمين براى مؤمنان به صورتى زيباتر و روشنتر تجلّى پيدا مىكند ، ولى در جزايشان ، زيبايى آشكار شده آنان را از سرچشمهء روشنى و زيبايى و روشنى دور نگاه مىدارد ، بدان سبب كه ديد ايشان قاصر و كوتاه است و همتشان محدود ، پس از حقايق جزئى و ذاتى تجاوز نمىكند .
وَ فِي الْأَرْضِ آياتٌ لِلْمُوقِنِينَ
« و در زمين آيات و نشانههايى براى مؤمنان وجود دارد . » آرى ، اين روش قرآنى معجزهگر انسان را ، به ميانجيگرى پل ايمان ، به جايى مىرساند كه هر چيز در پيرامون او همچون ناطقى مىشود كه دربارهء راز كاينات با او نجوا مىكند ، و او با آن با زبان شناسندگان و عارفان سخن مىگويد .
حقايق آفرينش ، از سنگ و گياه و جانوران . . . از ابرهايى كه آسمان را مىپوشاند ، و بارانى كه زمين را سيراب مىكند ، و تندبادها و تندر و آذرخش . . از امواج دريا ، و شعاع خورشيد ، و نور ماه ، همه بنا بر فهم و نظر مؤمنان تجلياتى از نامهاى خدا است ، و روزنههايى به غيب قدرت و حكمت . . . و عزّت . . . و جمال و جلال او . . . پس به چيزى نمىنگرند مگر از راه همين ديد ، و همين است كه مؤمن را تسبيح گوى به ستايش پروردگارش ، و ناطق به آياتش ، و دعوت كنندهء به سوى او مىسازد ، و در ذهن آنان حكمت زندگى را پراكنده مىسازد ، و جمال و جلال او را منعكس مىكند ، و آنان را به راز بزرگ او راهنما مىشود .
/ 40 پس چون به زمين و حجم اين كرهء يگانه مىنگرند كه ، بنا بر اندازهء شناخت ما ، در ميان كرات منظومهء شمسى تنها در آن حيات وجود دارد ، و در ماهيت حركت