در المنجد آمده است : رف عبارت از چيزى است كه از درخت و گياه آويخته باشد ، و هر چيزى كه از اندازه بيشتر باشد و تا بخورد ، و پارچه حرير نازك ، و پارچهاى است كه بر سراسر قسمت پايين خيمهها آويخته مىشود ، و آن قسمت از زره است كه آويخته مىشود . . . « 163 » و ضرب المثلى عربى آن است كه هر جامهء عريض رفرف دارد ، و آنچه همهء اين معانى را در خود جمع مىكند آن است كه بر اثر باد يا حركت تكان مىخورد ، و شايد معنى رفرف موجود در آيه پشتيها و بالشهايى ساختهء از ديبا است كه بسيار آكنده نبوده باشد كه با تكيه كردن بر آنها فرو مىرود و جابهجا مىشود ، و اما عبقرى پارچهها و گستردنيهاى آراستهء به حرير است و اعراب پارچههاى حرير را كه با دقت و زيبا بافته شده باشد عبقريات مىگويد ، و به انسان هنگامى عبقرى ( نابغه ) مىگويد كه عقلش شكفتگى و گستردگى پيدا كرده باشد ، و مواهب او از حدّ معمول بالاتر باشد ، و پروردگار ما نگفت « عبقرى » و بس بلكه صفت « حسان » را كه حكايت از فزونى زيبايى مىكند بر آن افزوده ، به همان گونه كه رفرف را با صفت سبز توصيف كرد كه بهترين رنگ براى پشتيها و تكيهگاهها و بالشها است .
[ 77 ]
فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ
/ 371 نعمتهاى خدا كه در دنيا انسان و آفريدگان را احاطه كرده ، و نعيمى از او كه چشم به راه مؤمنان در آخرت است ، دليل بر رحمانيت او است .
[ 78 ]
تَبارَكَ اسْمُ رَبِّكَ ذِي الْجَلالِ وَ الْإِكْرامِ
« فرخنده است نام پروردگارت كه خداوند جلال و شكوه و بزرگوارى است . » « تبارك » از نامهاى عمدهء چهارگانه براى خدا است ، يعنى سبحان ، تعالى ، تبارك و اللَّه ، و علّامهء مجلسى ( رض ) گفته است : و اما تبارك از بركت است ، و او عزّ و جلّ صاحب بركت است ، و فاعل و خالق بركت و به وجود آورندهء آن در ميان آفريدگان خويش است ، و تبارك و تعالى عن الولد و الصاحبة و الشريك و
هامش
( 163 ) - المنجد ، مادهء اف ( با تصرف ) .