پس چرا از تثنيه ( فيهما ) خارج شد و به جمع « فيهنّ » پرداخت ؟ ! به اين دلايل :
اول : اين دليل بر بزرگداشت مقام اين دو بهشت است ، هر چند از اين لحاظ پايينتر از دو بهشت نخستين به شمار مىروند كه وصفشان پيش از اين گذشت .
/ 366 دوم : سخن پيوستگى با آلاء در آيهء پيشين دارد ، به اعتبار آن كه زنان نيكو و زيبا نيز از آلاء به شمار مىروند .
سوم : سخن در اين جا تنها به دو بهشت اخير اختصاص ندارد ، بلكه به همهء باغها و بهشتها و از جملهء دو بهشت اولى نيز مربوط است . و اين به سياق نزديكتر است مخصوصا در آن هنگام كه بگوييم مقصود « خيرات حسان » زنان مؤمن بوده باشد از اين لحاظ كه افضل و اجملند ، و امام صادق عليه السّلام در اين باره چنين گفته است : « خيرات حسان از زنان دنيايند ، و آنان از حور العين زيباترند » ، « 153 » و نيز گفت : « آنان زنان صالح و مؤمن و عارفاند » . « 154 » در خبر است كه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم از نعيم بهشت سخن گفت و سپس از حور العين ياد كرد و آن گاه ام سلمه به او گفت : پدر و مادرم به فدايت اى رسول اللَّه ، آيا ما بر آنان برترى نداريم ؟ و او گفت : « چرا ، به سبب نماز و روزه و عبادتتان كه به منزلهء ظاهر نسبت به باطن است » . « 155 » از معانى آيه است كه آنچه رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم چنين گفت : « يعنى خلقشان نيكو است و رويشان زيبا » . « 156 » و زنان نيكو خلق از آن روى به نام خيرات ناميده مىشوند كه صالح بودن زن براى شوهرش و براى جامعه خير بزرگى فراهم مىآورد ، به همان گونه كه فساد او سبب شرّى بزرگ مىشود . و هنگامى كه از پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم دربارهء نيكوترين و بدترين بد پرسش كردند ، گفت : « نيكوترين نيك زنى است كه
هامش
( 153 ) - نور الثقلين ، ج 5 ، ص 201 .
( 154 ) - همان جا .
( 155 ) - بحار الانوار / ج 8 ، ص 213 .
( 156 ) - همان جا .